ΦΟΡΟΛΟΓΙKΗ ΙΣΟΤΗΤΑ: μία διαφορετική θεώρηση του προβλήματος

Η φορολογία είναι άδικη !

του Μάρκου Βλάχου

 

Στην Ελλάδα ο πολίτης που φορολογείται αισθάνεται σαν το μοναδικό ταμείο της χώρας γιατί γνωρίζει ότι η χώρα είναι ο παράδεισος της φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής. Ταυτόχρονα γνωρίζει ότι οι πλουσιότεροι πολίτες είναι οι πρωταθλητές στην φοροαποφυγή, ενώ οι περισσότεροι πιστεύουν ότι οι μισοί Έλληνες δεν πληρώνουν φόρους … και προσπαθούν να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους.
Είναι όμως η φορολογία το απόλυτο κακό; Αν και αυτή μας προβληματίζει μερικές φορές το χρόνο στη διάρκεια της ζωής μας, μας παρέχει πολλά περισσότερα από αυτά που παίρνει γιατί δίνει στα παιδιά μας μια ποιοτική εκπαίδευση, εγγυάται την ασφάλεια μας και σε πολλές περιπτώσεις διασφαλίζει τη θεραπεία μας.
Ας σκεφτούμε καλά λοιπόν πριν θελήσουμε να τελειώσουμε με αυτήν όπως με θέρμη υπερασπίζονται διάφοροι εκπρόσωποι του νεοφιλελευθερισμού, οι οποίοι ειρήσθω εν παρόδω είναι και οι μοναδικοί υπεύθυνοι γιατί η φορολογία έγινε όλο και πιο ακατανόητη και όλο και πιο άδικη.
Χωρίς να υποστηρίζουμε ότι έχουμε τη λύση για όλα τα προβλήματα , εδώ προτείνουμε κάποια σημεία μεταρρυθμίσεων που θεωρούμε απαραίτητα για την οικονομική συγκρότηση της χώρας.
Η πολιτική και νομική διάσταση των φόρων.
Η αρχή της φορολογικής ισότητας γίνεται αντιληπτή ως ισότητα των φορολογουμένων απέναντι στη φορολόγηση. Υπό την έννοια αυτή, προκύπτει και στο Σύνταγμα «τα βάρη πρέπει να κατανέμονται εξίσου μεταξύ όλων των πολιτών, ανάλογα με τις δυνατότητές τους.» Αυτή είναι η ιδέα της φορολογικής δικαιοσύνης.
Για να διασφαλιστεί η δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών και να διασφαλισθεί η ισότητα των «οικονομικών θυσιών», ο νομοθέτης εξουσιοδοτείται να επιβάλει διαφορετική μεταχείριση μεταξύ των πολιτών (π.χ. συντελεστής 20% επί των εισοδημάτων απαιτεί μεγαλύτερο βάρος για αυτούς που είναι λιγότερο εύποροι, δεδομένου του υψηλού μεριδίου που πρέπει να δαπανήσουν για να καλύψουν τις βασικές ανάγκες – τροφή, στέγαση, θέρμανση …).
Το Σύνταγμα αναγνωρίζει την αρχή της φορολογικής ισότητας ως συνταγματική αξία και μέσω των αρμόδιων οργάνων ασκείται έλεγχος σε κάθε φόρου ξεχωριστά αλλά όχι στο σύνολο των φορολογικών υποχρεώσεων που μπορεί να βαρύνουν τον κάθε πολίτη.
Η αρχή της φορολογικής ισότητας αφορά και την ισότητα των φορολογουμένων στο φορολογικό δίκαιο για αυτό το λόγο προτείνουμε την ίδια φορολογική μεταχείριση σε όλους τους φορολογούμενους που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση.
Σε αντίθεση με την επικρατούσα ως σήμερα τακτική των φορολογικών απαλλαγών ή καλύτερα των φορολογικών προνομίων σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού εισάγουμε στην πολιτική συζήτηση την ισότητα και τη δικαιοσύνη. Κάτω από αυτή τη λογική είναι απαραίτητη η θεσμοθέτηση της αναλογικότητας και της προοδευτικότητας του φόρου που πλησιάζει και στην συνταγματική απαίτηση για συμμετοχή <<…… ανάλογα με τις δυνατότητές του κάθε πολίτη>>.
Στον αγώνα κατά των ανισοτήτων, ο φόρος είναι ένα εργαλείο που δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ από το παλαιό πολιτικό σύστημα. Για αυτό θεωρούμε απαραίτητη τη μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος για περισσότερη ισότητα και φορολογική δικαιοσύνη. Είναι καιρός, να εξετάσουμε μια προσέγγιση φορο-λογική που θα λαμβάνει υπόψη της, τις ανισότητες του πλούτου στο πλαίσιο της αποκατάστασης των άμεσων φόρων.
Γιατί επιλέγουμε την φορολόγηση του πλούτου;
Δεν είναι ορθό στη σύγχρονη κοινωνία η στήριξη της δημιουργίας πλούτου (που είναι η δίκαιη αμοιβή για τις προσπάθειές των επενδυτών και των προσόντων τους) και η προσπάθεια παραμονής των στο έδαφος της χώρας, για να τον επενδύσουν εκ νέου σε νέες επιχειρήσεις για την προώθηση της ανάπτυξης (εάν είναι απαραίτητο, «πράσινες») και να δημιουργήσουν νέες θέσεις απασχόλησης;
Μια οικονομική πολιτική δεν πρέπει να είναι φορολογικά ελκυστική για να συγκρατήσει τους επενδυτές (η αποχώρηση τους θα έχει ως συνέπεια τη στέρηση πόρων ιδιαίτερα χρήσιμους σε περιόδους κρίσης) και να προσελκύσει και άλλους, γιατί είναι απαραίτητοι για την ανάπτυξη;
Αυτά είναι, τα κύρια επιχειρήματα που προβάλλονται από το δεσπόζοντα πολιτικό λόγο, που σε μεγάλο βαθμό υιοθετεί τη λεγόμενη «φιλελεύθερη» ή «νεοφιλελεύθερη» λογική. Στην εποχή του, ο καγκελάριος Χέλμουτ Σμιτ είχε θεωρητικοποιήσει αυτή την προσέγγιση, λέγοντας: » Τα σημερινή κέρδη είναι οι επενδύσεις του αύριο και η απασχόληση της μεθεπομένης «.
Θα απαντήσουμε σε αυτά τα επιχειρήματα, σημείο προς σημείο, αρχικά εξετάζοντας τις επιπτώσεις των φορολογικών επιλογών της τελευταίας δεκαετίας προ κρίσης, περίοδο κατά την οποία η φορολογία υπέστη τις πιο βαθιές αλλαγές, βλέπουμε ότι αυτές οι επιλογές αύξησαν τις ανισότητες στο πλαίσιο του οικονομικού καπιταλισμού σε κρίση και σε καμία περίπτωση δεν είχε θετικές επιπτώσεις στην οικονομική συγκρότηση της χώρας αφού όλα τα κέρδη ή επενδύθηκαν σε επενδύσεις συνδεδεμένες με την κατανάλωση ή οδηγήθηκαν στην ασφάλεια των φορολογικών παραδείσων.
Στον αντίποδα, την περίοδο της κρίσης, οι νεοφιλελεύθερες επιλογές οδήγησαν στην υπερφορολόγηση των μεσαίων εισοδημάτων και μικρομεσαίων επιχειρήσεων με καταστροφικά αποτελέσματα για την οικονομία αφού η χώρα έχασε το 30% του ΑΕΠ, έκλεισαν εκατοντάδες χιλιάδες επιχειρήσεις ενώ μερικές δεκάδες χιλιάδες μετανάστευσαν σε γειτονικές χώρες με μικρότερους φορολογικούς συντελεστές. Καταλήγουμε, λοιπόν, στο συμπέρασμα ότι η φορολογία θα πρέπει να διαδραματίσει έναν πιο ενεργό ρόλο στην παραγωγή πλούτου αλλά και στη μείωση των ανισοτήτων, με την αναδιανομή του σε λογικά πλαίσια ώστε να είναι εφικτή η » κοινωνική συνοχή » στοιχείο απαραίτητο σε μια δημοκρατία αλλά και, πιο πεζά, προκειμένου να ξεπεραστεί η κρίση με την καλύτερη κατανομή της κρίσης χρέους της χώρας.
Είκοσι χρόνια «άδικων» φόρων
Η ιστορική βαση της φορολογίας έχει υπονομευθεί σταδιακά τις τελευταίες δεκαετίες.
Ο φόρος έχει τρεις λειτουργίες: τη χρηματοδότηση των δημόσιων πολιτικών, τη διόρθωση των ανισοτήτων και την αλλαγή της συμπεριφοράς των πολιτών (οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική, σε μία κατεύθυνση περισσότερο ηθική και αποτελεσματική). Αυτές οι λειτουργίες έχουν καταβαραθρωθεί από τον κυρίαρχο λόγο των πολιτικών κομμάτων της χώρας, τα οποία με όποιο πολιτικό μανδύα και αν εμφανίζονται, ακολουθούν με ευλάβεια τη λογική της Μάργκαρετ Θάτσερ, για την οποία «δεν υπάρχει κοινωνία, υπάρχουν μόνο άτομα», τα οποία ενδιαφέρονται ελάχιστα για τη διαμόρφωση συνολικών δημόσιων πολιτικών και θεωρεί τις ανισότητες ως μέρος της ανθρώπινης φύσης οι οποίες είναι επιθυμητές και επιβραβεύουν τους <<άξιους>>.
Στα πλαίσια αυτής της λογικής αλλά και της πελατειακής σχέσης με τους πολίτες το πολιτικό σύστημα, επί δεκαετίες, προωθούσε φορολογικές απαλλαγές ή ιδιαίτερη φορολογική μεταχείριση για συγκεκριμένες κοινωνικές ή επαγγελματικές ομάδες σε σημείο που έφθασαν σε ένα σύνθετο και αδιαφανές φορολογικό σύστημα, το οποίο ενίσχυσε τις αδικίες, δεδομένου ότι η θεσμοθέτηση φορολογικών παραθύρων επέτρεψε την έκρηξη της φοροαποφυγής από τους πλουσιότερους και συγκεκριμένες επαγγελματικές ή κοινωνικές ομάδες.
Αυτή η στρέβλωση, της έννοιας της φορολογίας, συνεχίστηκε και την περίοδο της οικονομικής κρίσης με την υπερφορολόγιση των μεσαίων στρωμάτων και των επιχειρήσεων με αποτέλεσμα να αναιρείται η έννοια της αναδιανομής και να φθάνει στο ακριβώς αντίθετο άκρο αυτό, ας μου επιτραπεί η έκφραση όσο απλοϊκή και αν ακούγεται, της δήμευσης των εισοδημάτων λογική την οποία καταγγέλλουν όλο και μεγαλύτερα στρώματα του πληθυσμού.
Αξιολογώντας μια εικοσαετία άδικης φορολόγησης
Η φορολόγηση φυσικών προσώπων αντιπροσωπεύει το 15,33% των εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού το 2013, ενώ αντιστοιχεί στο 4,31% του ΑΕΠ ποσοστό ιδιαίτερα χαμηλό σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή η κατάσταση δεν είναι προϊόν της κρίσης αλλά μία σταθερά στην φορολογική πραγματικότητα της χώρας.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 1999 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 34.051.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 5.356.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 15,73% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 4,78%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2000 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 37.711.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 5.224. .000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 13,85% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 4,35%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2001 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 40.807.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 5.547.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 13,59% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 4,28%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2002 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 41.538.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 6.465.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 15,56%ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 4,63%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2003 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 43.000.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 6.990.000.000€ ΠΟΣΟΣΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 16,26% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 4,66%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2004 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 45.540.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 8.395.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 18,43% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 5,12%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2005 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 47.110.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 8.365.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 17,76% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 4,74%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2006 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 50.040.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 8.860.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 17,71% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 4,58%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2007 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 53.060.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 9.720.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 18,32% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 4,66%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2008 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 60.052.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 10.850.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 18,07% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 4,42%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2009 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 65.972.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 12.170.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 18,45% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 4,68%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2010 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 57.560.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 11.400.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 19,81% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 4,67%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2011 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 59.482.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 10.600.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 17,82% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 4,64%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2012 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 59.184.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 10.682.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 18,05% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 5,03%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 51.458.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 7.890.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 15,33% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 4,31%
Το ποσοστό είναι ιδιαίτερα μικρό και εξηγείται από τη δομή της φορολογίας – οι ασφαλιστικές εισφορές εκπίπτουν από το εισόδημα, αλλά καταλαμβάνουν σημαντική θέση στη χρηματοδότηση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης -, τις πολλαπλές φοροαπαλλαγές και τη δομή του φοροεισπρακτικού μηχανισμού για την περίοδο 1999 έως το 2010 και στη συνέχεια λόγο της μείωση των εισοδημάτων που σημειώθηκε τα χρόνια της κρίσης και την αύξηση της ανεργίας.
Το αποτέλεσμα της ύπαρξης του αφορολόγητου και των φοροαπαλλαγών είναι η μείωση της φορολογικής απόδοσης (υπολογίζεται ότι οι φοροαπαλλαγές κόστιζαν, ετήσια, στον κρατικό προϋπολογισμό από 6 έως 8 δις ευρώ) την περίοδο προ της κρίσης ενώ στη συνέχεια κοστίζουν στον κρατικό προϋπολογισμό 3,6 δισεκατομμυρία € (293 εκατ. ευρώ ανέρχονται οι φοροαπαλλαγές των νοικοκυριών, 2,17 εκατ. οι απαλλαγές για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στα νησιά, 33,32 εκατ. ευρώ των νομικών πρόσωπων, 658,78 εκατ. ευρώ οι φοροαπαλλαγές που εφαρμόζονται σε κληρονομιές, γονικές παροχές, δωρεές και μεταβιβάσεις ακινήτων, 545,47 εκατ. ευρώ ανέρχονται οι φοροαπαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ που δικαιούνται 1.448.816 φορολογούμενοι και από τις μεταβιβάσεις ακινήτων, 1,046 δισ. ευρώ κοστίζουν οι απαλλαγές και οι μειώσεις στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, 65,22 εκατ. ευρώ είναι οι απαλλαγές οχημάτων από τα τέλη ταξινόμησης) επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τα ήδη βεβαρυμμένα δημόσια οικονομικά.
Έτσι κάθε φορολογική απαλλαγή προκάλεσε δημοσιονομικά ελλείμματα που έχουν συσσωρευτεί. Από το 1999 έως το 2010 ο προϋπολογισμός υπολογίζεται ότι έχασε έσοδα της τάξης των 75 δισεκατομμυρίων € τη στιγμή που οι δαπάνες αυξάνονταν, και αυτό τροφοδότησε τα δημόσια ελλείμματα και το χρέος ενώ τα χρόνια της κρίσης οι φοροαπαλλαγές κόστισαν στο ελληνικό δημόσιο 15 δισεκατομμύρια ευρώ, την ίδια στιγμή που μειώνονται συντάξεις και κοινωνικές παροχές για να καλυφθούν τα ελλείμματα.
Υπάρχουν επίσης και άλλα μέτρα που επιβάρυναν και επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό όπως οι επιδοτήσεις θέσεων εργασίας, φοροαπαλλαγές σε εφοπλιστές, μειωμένο Φ.Π.Α. σε νησιά, κλπ που λειτούργησαν και λειτουργούν προς όφελος των ανώτερων οικονομικά τάξεων.
Ουσιαστικά όλων αυτών των φοροαπαλλαγών επωφελήθηκε μια μειοψηφία φορολογουμένων, οι περισσότερο πλούσιοι, χωρίς αυτό να αναζωογονήσει την ανάπτυξη, η οποία ήταν και εξακολουθεί να είναι ο διακηρυγμένος στόχος για κάθε νέο φορολογικό μέτρο.
Η συγκεκριμένη κατάσταση συνέβαλε διαχρονικά στη στρέβλωση της κατανομής του εισοδήματος και επιτάχυνε την αύξηση των ανισοτήτων. Στη χώρα, την περίοδο 2000-2010, το 23% του πληθυσμού ζούσε κάτω από το όριο της φτώχειας ενώ μετά την κρίση το ποσοστό ανήλθε στο 28%.
Στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης και της οικονομίας των αγορών, η ροπή προς αποταμίευση των πλουσιότερων οικονομικών παραγόντων έχει αυξηθεί (οι καταθέσεις ελλήνων σε φορολογικούς παραδείσους που υπολογίζονται σε 40 δισεκατομμύρια ευρώ) και οι τοποθετήσεις τους έχουν δημιουργήσει πλούτο ο οποίος έχει φορολογηθεί λιγότερο από ότι φορολογούνται τα εισόδημα από την παραγωγή και την εργασία, κατάσταση η οποία επιτρέπει τη συσσώρευση πλούτου και την αύξηση των ανισοτήτων.
Αποκατάσταση της φορολογικής ισότητας
Δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε τον ξεχασμένο κανόνα της φορολογίας που υπάρχει, αλλά είναι θαμμένος κάτω από τα ερείπια της νεοφιλελεύθερης. Αρκεί να τον επαναφέρουμε για να αποκαταστήσουμε την έννοια της φορολογίας.
Έτσι, η ισότητα των φορολογουμένων θα πρέπει να γίνει κανόνας για κάθε φορολογικό νομοσχέδιο, μία αρχή που αποδυνάμωσαν οι φορολογικές επιλογές των τελευταίων είκοσι ετών κακομαθαίνοντας πολλές επαγγελματικές και κοινωνικές ομάδες.
Κανόνας όμως πρέπει να γίνει και η ορθολογιστική διάρθρωση της φορολογίας η οποία τα τελευταία μοιάζει να έχει ξεχαστεί μπροστά στις απαιτήσεις της οικονομικής κρίσης.
Για αυτό το λόγο προτείνουμε ένα γενικό προοδευτικό σύστημα φορολόγησης φυσικών προσώπων, χωρίς εξαιρέσεις, που θα ξεκινά από 1% για εισοδήματα 5.529,79€, και θα φθάνει προοδευτικά το 10% για εισοδήματα έως 20.972,81€, 15% για εισοδήματα από 22.970,34€ έως 37.456,03€, 20% για εισοδήματα από 40.458,9€ έως 82.391,09€, 21% για εισοδήματα από 87.390,95€ έως 92.421,01€, 23% για εισοδήματα από 97.424,73€, 24% για εισοδήματα 104.690,07€ , 25% για εισοδήματα 114.797,01€ έως 1.429.578,35€, 30% για υπερβάλλον εισόδημα που θα επιτρέψει την διόρθωση ανισοτήτων και την αύξηση των εσόδων αν συνδυαστεί με το κατάλληλο νομικό πλαίσιο.
Η φορολογική ισότητα αντιμετωπίζει και άλλες προκλήσεις. Η σημαντικότερη είναι αυτή της ισότητας ενώπιον του φορολογικού ελέγχου, μία αρχή που το πολιτικό σύστημα υπονόμευσε συστηματικά δίνοντας, τις τελευταίες δεκαετίες, πολιτική, οικονομική και νομική κάλυψη σε όσους ήταν δίπλα τους.
Ως εκ τούτου, η φορολογική ισότητα περνά μέσα από την αποτελεσματική οργάνωση των οικονομικών υπηρεσιών (Δ.Ο.Υ., το Σ.Δ.Ο.Ε. κλπ) με το κατάλληλο προσωπικό, την υλικοτεχνική υποδομή αλλά και το κατάλληλο νομικό πλαίσιο.
Τέλος, φορολογική ισότητα σημαίνει ότι τα ιδιωτικά συμφέροντα δεν θα συμμετέχουν ή θα επηρεάζουν την προετοιμασία των φορολογικών νομοσχεδίων. Κάτω από αυτή την οπτική είναι ανησυχητική η προσπάθεια επαγγελματικών ομάδων να παρέμβουν σε φορολογικά νομοσχέδια (αγρότες, εφοπλιστές, δικηγόροι κλπ). Φορολογική ισότητα σημαίνει, ότι ο φόρος έχει αναπτυχθεί ανεξάρτητα γιατί κάθε ιδιωτική παρέμβαση έρχεται σε αντίθεση με το γενικό συμφέρον.
Η Απάντηση στο φορολογικό ανταγωνισμό
Τι στιγμή που ο φορολογικός ανταγωνισμός οδηγεί σε φυγή χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις, αυτός δεν λαμβάνεται υπόψη στον καθορισμό της εθνικής πολιτικής φορολόγησης (των επιχειρήσεων) στο όνομα της υποχρέωσης διεύρυνσης της φορολογικής βάσης και ελλείψει αυτής ακολουθεί η αύξηση των φορολογικών συντελεστών, σε όλους, με οδυνηρά αποτελέσματα για την εθνική οικονομία.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 1999 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 34.051.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 3.337.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 9,80% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 2,98%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2000 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 37.711.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 4.549.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 12,06% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 3,79%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2001 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 40.807.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 5.106.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 12,51% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 3,94%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2002 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 41.538.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 4.578.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 11,02%ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 3,28%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2003 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 43.000.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 4.505.000.000€ ΠΟΣΟΣΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 10,48% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 3,00%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2004 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 45.540.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 4.710.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 10, 34% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 2,87%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2005 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 47.110.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 5.240.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 11,12% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 2,97%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2006 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 50.040.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 4.900.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 9,79% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 2,53%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2007 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 53.060.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 4.620.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 8,71% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 2,21%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2008 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 60.052.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 4.865.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 8,10% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 1,98%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2009 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 65.972.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 5.370.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 8,14% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 2,06%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2010 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 57.560.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 3.525.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 6,12% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 1,44%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2011 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 59.482.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 2.800.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 4,71% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 1,23%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2012 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 59.184.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 2.157.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 3,64% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 1,01%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 51.458.000.000€ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τ.Π. 1.479.000.000€ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΕΣΟΔΩΝ 2,87% ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ Α.Ε.Π. 0,81%
Αντίθετα ο προαναφερόμενος ανταγωνισμός παρουσιάζεται συχνά ως βάση για τη διατήρηση των μειωμένων φόρων για το τραπεζικό κεφάλαιο, τους επενδυτές, τις πολυεθνικές εταιρίες ή ακόμα των πλουσίων τους οποίους επιθυμούμε να προσελκύσουμε στη χώρα.
Ένα είναι σίγουρο. Ο διεθνής φορολογικός ανταγωνισμός είναι έντονος, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όμως ο φορολογικός ανταγωνισμός είναι μόνο μία πτυχή του οικονομικού ανταγωνισμού στον οποίο έχουν εμπλακεί τα κράτη της ΕΕ αλλά και της Βαλκανικής.
Ωστόσο κράτη όπως η Ελλάδα παρέχει δημόσιες υποδομές, το δίκτυο μεταφορών, ειδικευμένο εργατικό δυναμικό, κοινωνική προστασία που θα την έκαναν ελκυστική αν υπήρχαν δύο (2) καθοριστικοί παράγοντες:
α) η παροχή ποιοτικών δημόσιων υπηρεσιών και
β) ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο
Είναι σαφές ότι, στο σημερινό πλαίσιο του ανταγωνισμού, υπάρχουν εθνικά περιθώρια ελιγμών ιδιαίτερα σε στιγμές κρίσης, με τη μείωση στο 10% της φορολογίας των επιχειρήσεων και
την πολιτική συναίνεση για ένα σταθερό απλοποιημένο φορολογικό σύστημα για τα επόμενα 15 χρόνια.
Αυτή η εθνική επιλογή θα είχε πολλαπλά οφέλη αφού θα επέτρεπε την επιστροφή σε βάθος χρόνου των επιχειρήσεων που μετανάστευσαν ενισχύοντας το ΑΕΠ της χώρας, θα συνεισέφεραν στα κρατικά έσοδα αλλά θα δημιουργούσαν και δεκάδες χιλιάδες θέσεων εργασίας που θα έβγαζαν από το τέλμα τα ασφαλιστικά ταμεία της χώρας.
Βέβαια αυτή η στρατηγική πρέπει να συνδυαστεί και με την πολιτική προσπάθεια προς την κατεύθυνση της φορολογικής εναρμόνισης στα πλαίσια της Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αλλά στο πλαίσιο της επιδείνωσης των δημόσιων οικονομικών των μελών κρατών της Ε.Ε., τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που καλούνται να αντιμετωπίσουν παρόμοιες καταστάσεις επιτίθενται με σφοδρότητα στα νοικοκυριά, τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίοι καλούνται να σηκώσουν το μεγαλύτερο μέρος της φορολογικής επιβάρυνσης (δηλαδή η πληρωμή της κρίσης χρέους) χωρίς να θέτουν το θέμα της εκκίνησης μίας πορείας δημοσιονομικής και κοινωνικής εναρμόνισης.
Αυτή η δεύτερη διαδρομή (φορολογική εναρμόνιση) είναι προτιμότερη. Τέσσερα μεγάλα βήματα θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν γρήγορα, βάσει των υφιστάμενων δομών:
α) εναρμόνιση της φορολογίας των επιχειρήσεων,
β) αναθεώρηση της οδηγίας για τα εισοδήματα από αποταμιεύσεις,
γ) εναρμόνιση του ΦΠΑ
δ) καλύτερη συνεργασία στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Σε αυτή τη βάση, θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα «φορολογικό δίχτυ», με τη θέσπιση ενιαίων συντελεστών για τους άμεσους φόρους και τους έμμεσους φόρους (Φ.Π.Α.), δημιουργώντας επιπροσθέτως ένα ή περισσότερους Ευρωπαϊκούς φόρους που θα έθεταν τέρμα στον Ευρωπαϊκό φορολογικό ανταγωνισμό, και θα έστελναν ένα μήνυμα σε μια καλύτερη και πιο δίκαιη φορολογική συνεργασία.
Αποκατάσταση των άμεσων φόρων
Για τη χρηματοδότηση των δημόσιων πολιτικών, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες των φορολογουμένων, είναι απαραίτητη η μείωση των ανισοτήτων και η θεσμοθέτηση κινήτρων (χωρίς πελατειακές σχέσεις ή φορολογικές διευκολύνσεις), ώστε να επέλθει αποκατάσταση των άμεσων φόρων.
Σε αυτή την προοπτική υπάρχουν πολλές επιλογές.
Σε ότι αφορά τη φορολογία εισοδημάτων, υπάρχουν δύο επιλογές: να διατηρηθούν δύο ξεχωριστές εισφορές ή να ενοποιηθούν η φορολογία και οι εισφορές της κοινωνικής ασφάλισης που δίνουν άλλη έννοια στο φόρο εισοδήματος.
Η πρώτη επιλογή εφαρμόζεται ήδη με αρνητικά αποτελέσματα ενώ η δεύτερη προφανώς συνδέεται με τη χρηματοδότηση της κοινωνικής ασφάλισης. Σε αυτή την κατεύθυνση πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν αναφερόμαστε στη χρηματοδότηση της κοινωνικής ασφάλισης αποκλειστικά από τον κρατικό προϋπολογισμό δηλαδή τη συγχώνευση των δύο προϋπολογισμών. Συνεπώς, είναι απαραίτητο αν επιλέξουμε ως κοινωνία αυτόν τον τρόπο, να θεσμοθετηθούν έσοδα ειδικού προορισμού, μέσω ενός νόμου που θα καθορίζει σαφείς κανόνες κατανομής των εσόδων από ένα ενιαίο φόρο εισοδήματος.
Και στις δύο περιπτώσεις, ο στόχος πρέπει να είναι κοινός δηλαδή να αναπτυχθεί ένας πιο προοδευτικός φόρος από αυτόν που υπάρχει σήμερα, με στόχο τον περιορισμό καταβολής πολύ υψηλών μισθών επεμβαίνοντας με αυτό τον τρόπο στην πρωτογενή διανομή του εισοδήματος. Σε αυτή την κατεύθυνση ένας οριακός φορολογικός συντελεστής του 50 ή 52% πάνω από ένα ορισμένο επίπεδο εισοδήματος, κρίνεται σκόπιμος.
Όποια και αν είναι η φορολογική πολιτική, η χρήση φορολογικών απαλλαγών πρέπει να κοστολογημένη. Κάθε φοροαπαλλαγή πρέπει να αξιολογείται ως προς τον επιδιωκόμενο σκοπό (παραγωγή πλούτου) και να έχει περιορισμένη χρονική διάρκεια.
Προς το παρόν, η διεύρυνση της φορολογικής βάσης περνά από την κατάργηση των φοροαπαλλαγών με τη θεσμοθέτηση ενός γενικού αφορολόγητου ορίου βάση αποδείξεων.
Τέλος, όλα δείχνουν ότι θα πρέπει να ξαναγράψουμε τη φορολόγηση του πλούτου. Είναι δυνατόν να δημιουργηθεί ένας γενικός φόρος περιουσίας χωρίς εξαιρέσεις με την φορολόγηση όλων των περιουσιών άνω των 350.000 με κλίμακα από 0,5% έως και 1.000.000€ και 1% για μεγαλύτερες περιουσίες. Η απόδοσή του θα ήταν υψηλότερη από την τρέχουσα του ΕΝΦΙΑ.
Επίσης πρέπει να καταργηθούν όλες οι απαλλαγές στις μεταβιβάσεις (δωρεές, γονικές παροχές, κληρονομιές) και σε κάθε περίπτωση να αναθεωρηθούν προς τα κάτω οι κλίμακες αφορολογήτων στις συγκεκριμένες πράξεις.
Συμπέρασμα
Για να τελειώνουμε με τους πλούσιους και τους φτωχούς , δηλαδή , για να μειώσουμε τις ανισότητες, είναι απαραίτητο να αποκαταστήσουμε την έννοια της φορολόγησης.
Ο ρόλος της δημοσιονομικής αναδιανομής μεταξύ πρωτογενούς διανομής και της » κοινωνικής » αναδιανομής (μέσω των παροχών , των κοινωνικών και προνοιακών επιδομάτων ή της δωρεάν παροχής δημόσιων υπηρεσιών ) είναι απαραίτητη .
Εξασφαλίζοντας τη χρηματοδότηση δημόσιων πολιτικών που απευθύνονται το σύνολο της κοινωνίας , μέσω ενός κλιμακούμενου περιορισμού ( που περιορίζει τη διανομή των πολύ υψηλών εισοδημάτων) και μίας ορθολογικής εξισορρόπησης (μείωση των ανισοτήτων μετά τη φορολόγηση ), η φορολογία δίνει νόημα σε μια αλήθεια που εδώ και χρόνια αρνούμαστε : δεν υπάρχει κοινωνία χωρίς φορολογία, αλλά δεν υπάρχει και δίκαιη κοινωνία χωρίς δίκαιο φορολογικό σύστημα.

ΒΛΑΧΟΣ ΜΑΡΚΟΣ
ΔΙΚΤΥΟ ΑΝΑΝΕΩΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

Όλα τούμπα, τώρα

του Θανάση Καρτερού

 

Υπάρχουν κι αυτοί που μας λένε ότι το ποδόσφαιρο δεν είναι παρά ένα παιγνίδι, και πρέπει να το διασκεδάζουμε, να το απολαμβάνουμε με ηρεμία, περίπου όπως το μπαλέτο ή το θέατρο. Παιγνίδι είναι βέβαια, αλλά δεν χρειάζεται να είσαι και κοινωνιολόγος, ή σοφός, για να δεις και να καταλάβεις ότι είναι άλλου είδους παιγνίδι. Δείτε τι γίνεται σε όλο τον κόσμο, πώς εκατομμύρια άνθρωποι παθιάζονται μ' αυτό, πώς βλέπουν στην ομάδα τους και στη μπάλα μια διέξοδο, έστω μια-δυο φορές τη βδομάδα, από τη φτώχεια, την καταπίεση, την ανεργία, τα σκατά που πολιορκούν τη ζωή τους.

Το όπιο το λαού, θα πει ο αυστηρός. Μπορεί να έχει εν μέρει δίκιο. Ας σταθούμε όμως σε μια κοινά αποδεκτή διαπίστωση. Το ποδόσφαιρο είναι κοινωνικό φαινόμενο. Και πολιτιστικό, θα προσθέταμε. Και ακριβώς επειδή η γοητεία του απλώνεται σε όλες τις ηπείρους, σε όλες τις χώρες, έχει γίνει και επιχειρηματικό φαινόμενο. Κι αν τα βάλουμε όλα αυτά μαζί, καταλαβαίνουμε γιατί είναι επίσης πολιτικό φαινόμενο. Όποιος είδε πώς υποδέχτηκε ο -πρώην Τουπαμάρος- πρόεδρος της Ουρουγουάης τον τιμωρημένο επειδή είχε δαγκώσει αντίπαλό του Σουάρες, κατά τη διάρκεια του Μουντιάλ, θα καταλάβει.

Αυτό το φαινόμενο έχει καταντήσει στην Ελλάδα γάγγραινα και αίμα. Τα τελευταία γεγονότα στην Τούμπα δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία. Αν συνεχίσουμε έτσι, δεν θα τελειώσει μόνο το «προϊόν», θα τελειώσουν και ανθρώπινες ζωές. Έχει ξαναγίνει κι εδώ και αλλού, και δεν χρειάζεται καμιά Κασσάνδρα για να το προβλέψει. Και ποιος, λέτε εσείς, πρέπει να προχωρήσει στην απαραίτητη οδυνηρή εγχείρηση; Η μαφία των παραγόντων; Η καμόρα της ΕΠΟ; Η αναξιόπιστη διαιτησία; Η κουκούλα που ελέγχει συνδέσμους και θύρες; Υπάρχει άνθρωπος να περιμένει από όλους αυτούς;

Η πολιτεία έχει όλη την ευθύνη. Κι όταν λέμε πολιτεία, εννοούμε την κυβέρνηση και τη Δικαιοσύνη. Και όταν λέμε κυβέρνηση, δεν εννοούμε μόνο τον Κοντονή, που προσπαθεί κατασυκοφαντούμενος. Εννοούμε τις κορυφές της, με πρώτο τον πρωθυπουργό. Και όταν λέμε Δικαιοσύνη, δεν εννοούμε μόνο τους εισαγγελείς, που συλλαμβάνουν πιτσιρικάδες και δεν μπορούν να ακουμπήσουν ηθικούς αυτουργούς. Εννοούμε τις φαρισαϊκές κορυφές. Αν και τώρα, κυβέρνηση και Δικαιοσύνη, δεν τα φέρουν όλα τούμπα, έρχεται το επόμενο, όχι λάθος, αλλά έγκλημα...

Πηγή :  www.avgi.gr

Άγιος Δημήτριος: Συλλογή ειδών ανθρωπιστικής βοήθειας για τους πρόσφυγες

 

Ο Δήμος Αγίου Δημητρίου συμμετέχει στη γενικότερη κινητοποίηση για τη συλλογή ειδών πρώτης ανάγκης για τους πρόσφυγες. Στην ανακοίνωση την οποία εξέδωσε καλώντας τους πολίτες να ανταποκριθούν αναφέρει τα ακόλουθα:
Για άλλη μια φορά, οι τοπικές κοινωνίες, οι άνθρωποι της καθημερινότητας, και η Τοπική Αυτοδιοίκηση, ο πιο κοντινός στον πολίτη θεσμός του κράτους, καλούνται να αντιμετωπίσουν προβλήματα για τα οποία δεν ευθύνονται, προβλήματα που γεννούν οι πολιτικές αύξησης των ζωνών επιρροής των μεγάλων δυνάμεων, κυρίως σε ευπαθείς περιοχές της Μέσης Ανατολής.
Η χώρα μας, την ώρα που βιώνει τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση στην πρόσφατη ιστορία της, καλείται να σηκώσει και το κύριο βάρος ενός πρωτοφανούς προσφυγικού ρεύματος προς την Ευρώπη.
Οι διαβουλεύσεις σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, αντί να αποφέρουν γρήγορες και σταθερές λύσεις, καθημερινά επιβεβαιώνουν την πολιτική, πολιτιστική και ηθική ανεπάρκεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι σε ένα ζήτημα για το οποίο και η ίδια με τις πολιτικές της φέρει μεγάλη ευθύνη.
Την ίδια ώρα, δεκάδες χιλιάδες ανθρώπων βρίσκονται αντιμέτωποι με το σκληρό πρόσωπο της προσφυγιάς, αναζητώντας, όχι απλά ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά τους, αλλά την ίδια τη ζωή!
Ο Δήμος Αγίου Δημητρίου, συμμετέχοντας στη γενικότερη κινητοποίηση και προσπάθεια απάλυνσης του πόνου των προσφύγων, συγκεντρώνει τρόφιμα, είδη ένδυσης, και φάρμακα που θα διατεθούν για την κάλυψη των άμεσων αναγκών τους.
Τα είδη που μπορείτε να προσφέρετε είναι:
Βρεφικά γάλατα, παιδικές τροφές, τροφή άμεσης κατανάλωσης (σάντουιτς, κρουασάν, μπισκότα κ.λπ.), ζυμαρικά, τσάι, χυμούς, σταφίδες, υπνόσακους, σακίδια, κλινοσκεπάσματα, κάλτσες, αθλητικά παπούτσια, αδιάβροχα, ΟΧΙ ΡΟΥΧΑ, παιδικές πάνες, μωρομάντιλα, χαρτιά υγείας, οδοντόκρεμες, οδοντόβουρτσες, σαμπουάν, παυσίπονα και αντιβιοτικά φάρμακα, γάζες κ.λπ.
Η συγκέντρωση των ειδών της ανθρωπιστικής βοήθειας θα γίνεται καθημερινά, εκτός Σαββατοκύριακου, στο Κοινωνικό Παντοπωλείο, Δυρραχίου 11, ώρες 8:00 έως 16:00.
Παράλληλα, να προσφέρουν τα ζητούμενα είδη, κατά τη συμμετοχή τους στις τρέχουσες εκδηλώσεις του Δήμου, οι οποίες είναι:

• Κυριακή 6-3-16 • Ώρα 11:00 • Κλειστό Αργοστολίου (Πάρτι Παιδικών Σταθμών)
• Κυριακή 6-3-16 • Ώρα 18:00 • Κλειστό Αργοστολίου (Πάρτι κατασκηνωτών Ραφήνας)
• Σάββατο 5-3-16 • Ώρα 18:30 • Δημαρχείο (Παιδική θεατρική παράσταση)
• Τετάρτη 9-3-16 • Ώρα 18:00 • Δημαρχείο (Ημέρα της Γυναίκας)
• Σάββατο 12-3-16 • Ώρα 18:30 • Δημαρχείο (Παιδική θεατρική παράσταση)
• Κυριακή 13-3-16 • Ώρα 11:00 • Πλατεία Παναγούλη (Αποκριάτικη εκδήλωση)
• Δευτέρα 14-3-16 • Ώρα 11:00 • Ασύρματος (Κούλουμα).-

Πηγή : www.vimaonline.gr

Παιδική χαρά για ΑμεΑ στο Παλαιό Φάληρο

Ο πρώτος πρότυπος παιδότοπος για Άτομα με Αναπηρία, στην Αθήνα, είναι πραγματικότητα.

 

Ο πρώτος πρότυπος παιδότοπος για Άτομα με Αναπηρία, στην Αθήνα, είναι πραγματικότητα. Πριν λίγα 24ωρα, ο χώρος έσφυζε από παιδιά που έπαιζαν και γελούσαν, απολαμβάνοντας τον ήλιο και τον καλό καιρό.
Ο δήμαρχος Παλαιού Φαλήρου, ο πρόεδρος των Special Olympics Hellas και η περιφερειάρχης Αττικής, έδωσαν το «παρών», εγκαινιάζοντας την πρώτη προσβάσιμη για ΑμεΑ παιδική χαρά Αγίας Σκέπης Παλαιού Φαλήρου.
Ο χώρος περιλαμβάνει ένα γήπεδο μπάσκετ, ποδηλατόδρομο καθώς και γήπεδο μπότσε (bocce), του επίσημου αγωνίσματος των Special Olympics. Οι παραπάνω υποδομές πλαισιώνουν την υφιστάμενη παιδική χαρά, προσφέροντας την ευκαιρία στα παιδιά και τους συνοδούς τους να αθληθούν και να απασχοληθούν δημιουργικά.
Το έργο, που υλοποιήθηκε με ίδιους πόρους του δήμου, είχε τελικό κόστος τα 23.500 ευρώ.

Πηγή : http://popaganda.gr

Αυτοί οι άνθρωποι σε ποιο Θεό πιστεύουν;

του Σταύρου Μαλιχούδη *

 

Η αρχή έγινε στα Γιαννιτσά.

Ντόπιοι πολίτες, πιθανότατα γνήσιοι απόγονοι του Περικλή, που στις φλέβες τους μέσα πρέπει να ρέει, το δίχως άλλο, αίμα τόσο ελληνικό που και η παραμικρή- από κάποια απόσταση, έστω- συνύπαρξη με σκούρους παρακατιανούς, φοβούνταν πως θα μπορούσε να το αλλοιώσει, αποφάσισαν να μη μένουν άλλο άπραγοι: πήραν την τύχη στα χέρια τους.
Οι πιθανόν θρήσκοι κι ευσεβείς αλλά αποδεδειγμένα, πλέον, αθεόφοβοι προφανώς δεν αρκούνταν πια στο να περιφρονούν, να αρνούνται να προσφέρουν το περίφημο υστέρημά τους, να ανακυκλώνουν τα φυλετικά, υπεροπτικά τους σχόλια για τους μελαμψούς εισβολείς. Ένα βράδυ- φανταζόμαστε όσο τα παιδιά τους κοιμούνταν και η οθόνη έδειχνε γραφικούς τύπους να ωρύονται σε εκτοέβδομα κανάλια- πήγαν και έβαλαν φωτιά στο στρατόπεδο, όπου είχε ειπωθεί πως θα μπορούσαν να φιλοξενηθούν άλλα παιδιά. Όταν τα πυροσβεστικά οχήματα προσπάθησαν να προσεγγίσουν το στρατόπεδο που είχε τυλιχθεί στις φλόγες, λέει το ρεπορτάζ, συνάντησαν δυσκολίες.
Η δημοτική Αρχή δηλώνει άγνοια, καταδικάζει την πράξη. Παρουσιάζεται, μάλιστα, πρόθυμη να αναλάβει τη φιλοξενία ακόμη και μεγαλύτερου αριθμού προσφύγων, σε άλλη τοποθεσία όμως. Την ίδια στιγμή, διαρρέει οπτικό υλικό: κατά τη διάρκεια δημοτικού συμβουλίου για το επίμαχο ζήτημα απεικονίζονται κάποιοι να προειδοποιούν για όσα επρόκειτο, λίγο αργότερα, να συμβούν.
Λίγα εικοσιτετράωρα μετά την πράξη, για την οποία ακόμη αναζητούνται- στην πιο αισιόδοξη των περιπτώσεων- οι ένοχοι, είχαμε νέα απόπειρα εμπρησμού του δεύτερου στρατοπέδου, που προτάθηκε να αξιοποιηθεί. Μέχρι στιγμής, οι Αρχές τηρούν σιγή ιχθύος. Σε μια κοινωνία τόσο κλειστή, όμως, μάλλον το πώς και το ποιοι κυκλοφορεί ήδη και αποκρύπτεται- το γιατί είναι δυστυχώς γνωστό.
Ωστόσο, το εγκληματικό, βαθύτατα ανήθικο και ξεδιάντροπα απάνθρωπο χτύπημα δεν ήταν το μόνο.
Πιο ανατολικά, εκεί που δεν είναι το χώμα εκείνο που μυρίζεις αλλά το θαλασσινό αλάτι, στο Καστελόριζο, η συνέχεια. Αυτό-αναγορευμένα, και από τους ιδίους αναγνωρισμένα, εγγόνια του Δημοσθένη και αν μη τι άλλο ξαδερφάκια των προαναφερθέντων, θα πρέπει να ήταν εκείνοι που πυρπόλησαν την αποθήκη. Ή, τέλος πάντων, κάποιου άλλου ονόματος που στα αυτιά τους ηχεί αρκετά ωραία, ώστε να φουσκώνουν με δανεικό αέρα και περήφανα τα στήθη τους. Μέσα στην αποθήκη βρίσκονταν όσα είχε καταφέρει να συγκεντρώσει η συνείδηση, η ανιδιοτέλεια, η μεγαλοψυχία και εν τέλει η ανθρωπιά ορισμένων άλλων, υποτίθεται συνανθρώπων τους.
«Ο κόπος ο δικός μας και η δική σας μεγαλοψυχία φλέγονται αυτή τη στιγμή» ήταν η λεζάντα που επέλεξε ένας αποκαρδιωμένος ξένος εθελοντής, κοινοποιώντας διαδικτυακά το βίντεο που τράβηξε, όπου απαθανατίζεται η προοδευτική καταστροφή της αποθήκης.
Η ιδιαίτερη σημασία των δύο πράξεων αυτών, του απέραντου αίσχους και της πλήρους εκπροσώπησης του απάνθρωπου και της προσπάθειας για επιβολή αυτού σε ανθρώπους με τη βία, θα πρέπει να επισημανθεί.
Γνωρίζουμε πια, βεβαίως, καλά τον μανδύα υπό τον οποίον καλύπτονται, ώστε να δρουν το δυνατόν περισσότερο προστατευμένοι σε τέτοιου είδους πράξεις: εκείνον του δήθεν πατριωτισμού, της δήθεν ανησυχίας, της κάποιας εθνικής συνείδησης, ενός μεγάλου ιδανικού. Τους τελευταίους μήνες οι μανδύες αυτοί τυλίγουν τους σκοπούς πολλών, σε μέρη όπως τα Διαβατά και η Κως.
Αλλά, αν το σκεφτεί κανείς, τα δύο αυτά γεγονότα παρέχουν την ευκαιρία για τον εντοπισμό μιας ποιοτικής μετεξέλιξης: οι άνθρωποι αυτοί δεν στρέφονται πια απλώς απέναντι στους κακόμοιρους πρόσφυγες και μετανάστες που είχαν την ατυχία να βρεθούν στο δρόμο τους.
Συντονισμένα και με πλήρη σχεδιασμό ενεργούν εναντίον του κράτους, στην πρώτη περίπτωση και ενάντια στους ίδιους τους συνανθρώπους τους, στην δεύτερη. Δεν αρκούνται πια στο να αμφισβητούν τα, κατά τ' άλλα, διεθνώς αναγνωρισμένα δικαιώματα των άτυχων που βρέθηκαν στην χώρα μας- δρουν και ενάντια στους γηγενείς, τους θεωρούμενους ως συμπολίτες τους και, κυριότερα, στο δικαίωμά τους να αποφασίζουν οι ίδιοι με ποιο τρόπο και τι είδους βοήθεια θα προσφέρουν και αν θα επιλέξουν να μείνουν ευαίσθητοι, άρα άνθρωποι, σε τέτοιους καιρούς.
Βεβαίως, οι πράξεις αυτές διατρανώνουν με τον πλέον εμφατικό τρόπο, ξεκάθαρα, μια σύγχυση, μια σαφέστατη ανασφάλεια που νιώθουν τα άτομα αυτά. Εκφάνσεις της είχαμε τη θλιβερή ευκαιρία να δούμε και κατά το προηγούμενο διάστημα, θα δούμε και άλλες στο μέλλον. Ενδεικτικά, ας αναφέρουμε και πάλι τις εικόνες από την Κω: ντόπιοι να αγωνίζονται εναντίον των Hotspots, με την ελληνική σημαία να κυματίζει, υποτίθεται σκεπάζοντας τις αυτόκλητές τους πράξεις, και τραγουδώντας τον εθνικό ύμνο- λες και έχει καμία σχέση η φαντασίωση αυτή με το διακύβευμα. Δηλώνοντας στα Μέσα πως, αν χρειαστεί, θα πάρουν τα όπλα για την πατρίδα. Τέτοιου είδους σκηνές θα μπορούσαν να βρίσκονται στα πιο ξεκαρδιστικά αποσπάσματα της τρέχουσας δεκαετίας, εάν δεν ήταν τόσο θλιβερά και επικίνδυνα συνάμα.
Οι άνθρωποι αυτοί δίνουν μια μάχη, λένε, για την πατρίδα, απέναντι σε ανθρώπους που την πατρίδα τους στερήθηκαν και το δηλώνουν ξανά και ξανά, σε κάθε ευκαιρία: είθε να είμαστε περαστικοί από εδώ. Αν δει κανείς τις συνεντεύξεις των προσφύγων, σε κάθε νέο κύμα, αυτή είναι η απάντηση που κυριαρχεί. Η χώρα μας δεν είναι κήπος της Εδέμ όπως φαντασιώνονται κάποιοι και σκοπός των περισσοτέρων είναι να συνεχίσουν για τα βόρεια- γνωστό από μήνες. Το αποδεικνύουν έμπρακτα: συχνότατα αρνούνται την όποια βοήθεια και μεταγκατάσταση σε κέντρα προσωρινής φιλοξενίας, διαμαρτύρονται έντονα όταν δεν υπάρχουν λεωφορεία για να τους πάνε στα σύνορα, εσχάτως τους βλέπουμε να βαδίζουν για χιλιόμετρα με σκοπό να φτάσουν στην Ειδομένη, πασχίζουν να ρίξουν τον φράχτη ώστε να περάσουν στα Σκόπια.
Ενόσω συνεχίζουν τον αγώνα τους, πεισματικά και με θαυμαστή περηφάνια, σε πολλές περιπτώσεις πέφτοντας θύματα εκμετάλλευσης από ξεδιάντροπους που η Ιστορία δείχνει πως αρέσκονται, εξίσου, να φορούν το δημοφιλές καμουφλάζ του δήθεν πατριωτισμού, κάποιοι φοβούνται. Φωνάζουν, οργίζονται: θα μας μολύνουν, θα μας αλλοιώσουν, θα αναμειχθούν μαζί μας, στο τέλος θα γίνουν περισσότεροι από εμάς.
Οι ίδιοι, που εμφανίζονται βέβαιοι πως στις φλέβες τους ρέει το αίμα των Ελλήνων που έζησαν δυόμιση χιλιάδες χρόνια πριν, που περηφανεύονται πως δεν υπήρξε η παραμικρή αλλοίωση στους καιρούς του Βυζαντίου και της Τουρκοκρατίας, φοβούνται εκείνους που με οργή και αγανάκτηση παρακαλούν: αφήστε μας να αδειάσουμε την ταλαιπωρημένη σας γωνίτσα. Εκείνους που πια γνωρίζουμε όλοι από τι κόλαση έρχονται και μόλις πριν λίγες ημέρες, δύο εξ αυτών, επιχείρησαν να αυτοκτονήσουν στη Βικτώρια, γιατί δεν τους επιτρεπόταν να συνεχίσουν την πορεία τους προς τον τόπο που ονόμασαν προορισμό και, ίσως, ανακούφιση- το ίδιο έκανε σήμερα στην Ειδομένη μια γυναίκα.
Κάποτε- σε ένα, σε πέντε, σε δέκα χρόνια- θα περάσει κι αυτή η μπόρα. Και όταν θα έχουν φύγει οι πρόσφυγες, να στοιβάξουν την δυστυχία τους σε άλλους τόπους, να δούμε εμείς πως θα τα βγάλουμε πέρα, με αυτούς που θα μας μείνουν γύρω μας.

*Ο Σταύρος Μαλιχούδης είναι δημοσιογράφος

Πηγή  : www.huffingtonpost.gr

Η ΑΛΛΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ ΤΗΣ

του Νίκου Γραικούση

 

Το πολιτικό σύστημα σήμερα στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και σχεδόν σε όλο το κόσμο, χαρακτηρίζεται από μια γενικευμένη ομοιογένεια και σταθερή ιδεολογική ταυτότητα.
Η πολιτική και οικονομική ιδεολογία του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού έχει επικυριαρχήσει στην όποια αντίπαλη ιδεολογία και έχει επικρατήσει όχι μόνο ως οικονομικό και πολιτικό σύστημα, αλλά και σαν τρόπος σκέψης, τρόπος ζωής και τρόπος ανθρώπινης συμπεριφοράς!
Το πολιτικό σύστημα έχει ταυτιστεί με τις ανάγκες του παγκοσμιοποιημένου πλέον χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού και δουλεύει με τέτοιο τρόπο ώστε να αμβλύνει τις αντιθέσεις που το ίδιο δημιουργεί, να ρυθμίζει τη συμπεριφορά των θεσμών του και να ισορροπεί να αντίρροπα οικονομικά συμφέροντα που βρίσκονται εντός του.
Όταν ο κ Σόιμπλε επιμένει ότι υπάρχουν κανόνες που πρέπει από όλους να γίνονται σεβαστοί, δεν εννοεί τίποτα περισσότερο από ότι έλεγε η κα Θάτσερ παλαιότερα, πως δεν υπάρχει εναλλακτική και ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός αποτελεί μονόδρομο!
Το σημερινό πολιτικό σύστημα θεωρεί φυσιολογικό το ότι 62 άνθρωποι κατέχουν πλούτο όσο οι μισοί άνθρωποι στον πλανήτη και ότι αύριο μια παρέα πέντε – δέκα ατόμων θα κατέχουν το σύνολο του παγκόσμιου πλούτου, με ότι αυτό συνεπάγεται για τη Δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Φυσικά αυτό δεν είναι κάτι άγνωστο ή πρωτόγνωρο, είναι η ιστορία και η εξέλιξη του καπιταλισμού, για την οποία έχουν γραφεί ολόκληρες εγκυκλοπαίδειες.
Αυτό που έχει σημασία να κατανοήσουμε και μάλιστα με απόλυτο τρόπο σήμερα όσοι δεν ανήκουμε στον ‘’κόσμο του κεφαλαίου,’’ είναι πως το σημερινό παγκοσμιοποιημένο πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να ικανοποιήσει τις ανάγκες των ανθρώπων, δεν μπορεί να ικανοποιήσει τις ανάγκες των κοινωνιών.
Είναι προορισμένο να ικανοποιεί τις ανάγκες ελάχιστων που διαρκώς γίνονται ακόμα λιγότεροι.
Άρα η ανάγκη για κάτι διαφορετικό είναι περισσότερο επίκαιρη από ποτέ.
Η αντίληψη γι αυτό το διαφορετικό ξεκινά από μια απλή παραδοχή.
Η λύση, η όποια λύση, δεν βρίσκεται στα χέρια κανενός σωτήρα, καμίας φωτισμένης ηγεσίας ή διανόησης, κανενός καλοπροαίρετου πολιτικού ηγέτη, κανενός κόμματος, καμιάς πολιτικής ένωσης ή αντιπροσωπείας.
Η λύση βρίσκεται σε εμάς, στα χέρια του καθενός από εμάς, του καθένα ξεχωριστά και όλων ταυτόχρονα μαζί.
Δεν υπάρχει κανένας που να ‘’παίζει’’ πολιτικά εντός συστήματος και να είναι ικανός, όσο και να το θέλει, να δώσει τις λύσεις που απαιτούν οι σημερινές ανάγκες της κοινωνίας.
Για το λόγο αυτό η ελπίδα για ένα καλύτερο και διαφορετικό αύριο, πρέπει να μετατοπιστεί από την προσδοκία της συστημικής πολιτικής αλλαγής, στη βεβαιότητα της αλλαγής μέσω μιας μαζικής και ταυτόχρονα εξατομικευμένης κοινωνικής και πολιτικής συμπεριφοράς. Η πρώτη προϋπόθεση για κάτι διαφορετικό, είναι η συνειδητοποίηση ότι το σημερινό πολιτικό σύστημα αδυνατεί να δώσει λύσεις στα προβλήματα της κοινωνίας, ενώ η λύση βρίσκεται στα χέρια του καθενός από εμάς.
Και επειδή το παράδειγμα είναι πιο δυνατό από τον ορισμό, παραθέτω δύο παραδείγματα για την καλύτερη κατανόηση.
Αν αποφασίζαμε όλοι μας να ξοδεύουμε το ένα δέκατο του εισοδήματός μας σε προϊόντα που παράγονται από συνεταιρισμούς, κάνοντας στην αρχή την παράλογη για το σύστημα, θυσία να τα αγοράζουμε ακόμα και ακριβότερα, τότε σύμφωνα με τα στοιχεία του 2015, 250.000 Ελληνικές οικογένειες θα είχαν μέσο ετήσιο εισόδημα 30.000 ευρώ, χωρίς καμιά από αυτές να ανήκει στον κόσμο του κεφαλαίου, γιατί θα επρόκειτο για παραγωγούς που θα εισέπρατταν οι ίδιοι τα οφέλη της εργασίας τους.
Στην περίπτωση αυτή θα δημιουργούταν μέσα σε μια ημέρα ένας άλλος τρόπος διανομής του πλούτου, άμεσος, δίκαιος, από τα κάτω προς τα επάνω.
Στην πραγματικότητα θα δημιουργούταν άμεσα μια επανάσταση στο χώρο της οικονομίας, σιωπηλή, απόλυτα ‘’νόμιμη’’ εντελώς ριζοσπαστική και άκρως αποτελεσματική και χωρίς να ανοίξει μύτη!
Τόσο απλά και τόσο γρήγορα!
Αν αποφασίζαμε πάλι, το νέο αυτοκίνητό μας να έχει μήκος μισό μέτρο λιγότερο από το προηγούμενο, τότε θα λύναμε αυτόματα, το 20% του κυκλοφοριακού προβλήματος των πόλεων μας, με την αντίστοιχη μεγιστοποίηση της ποιότητας της ζωής, και με κέρδος το όποιο οικολογικό αποτύπωμα μιας τέτοιας ενέργειας.
Τόσο απλά και τόσο γρήγορα!
Καμιά πολιτική ηγεσία δεν μπορεί να ενεργήσει τόσο άμεσα και αποτελεσματικά, ούτε και έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει τέτοιου είδους αποφάσεις, δεσμευόμενη από τις ισορροπίες που πρέπει να τηρεί απέναντι στα αντιτιθέμενα συμφέροντα, ασχέτως του ιδεολογικού προσανατολισμού της.
Τα παραπάνω θα αποτελούσαν απλά μια ακόμα θεωρία, αν δεν ακολουθούνται από τη δεύτερη προϋπόθεση που είναι αναγκαία για την εφαρμογή μιας εναλλακτικής κοινωνικής και πολιτικής λύσης. Η δεύτερη προϋπόθεση είναι η πίστη στην εφικτότητα του όλου εγχειρήματος. Είναι απόλυτα αναγκαίο να γνωρίζει ο καθένας, τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να πετύχουμε όλα τα παραπάνω.
Δηλαδή να γνωρίζουμε ότι δεν κινούμαστε στη σφαίρα της ουτοπίας, αλλά στη γήινη σφαίρα του εφικτού και του εφαρμόσιμου.
Ο τρόπος, ο οποίος θα αναπτυχθεί σε επόμενο μέρος του παρόντος άρθρου, οφείλει να είναι απλός, κατανοητός και οργανωμένος.
Και πάλι όμως δεν αρκούν οι δύο παραπάνω προϋποθέσεις από μόνες τους για να τεθεί σε εφαρμογή μια εναλλακτική πρόταση κοινωνικής και πολιτειακής αλλαγής.
Ότι είναι να γίνει δεν θα γίνει αλλού και άλλοτε και από άλλους.
Ότι γίνει θα γίνει από εμάς, εδώ και τώρα. Η τρίτη προϋπόθεση είναι η πεποίθηση ότι εμείς είμαστε ικανοί και είμαστε αυτοί που θα υλοποιήσουμε το σχέδιο σήμερα!
Καμιά αλλαγή δεν θα πραγματοποιηθεί ποτέ αν δεν την κάνεις εσύ ο ίδιος και ο καλύτερος τρόπος για να πεις κάτι είναι να το κάνεις!

*O Νίκος Γραικούσης είναι ιδρυτικό μέλος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου  του Κοινωνικού Καταναλωτικού Συνεταιρισμού Θεσσαλονίκης ‘’Bios coop’’  , μέλος της Πρωτοβουλίας Συνεργασίας για την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία (ΠΡΩ.Σ.Κ.ΑΛ.Ο) και ιδρυτικό μέλος του Δικτύου Ανανεωτικής Αριστεράς

Ανατροπές στις συμμαχίες

Της Νατάσας Στασινού

 

  Θυμάστε εκείνο το ενθουσιώδες «Go back κυρία Μέρκελ»; Ηταν Μάιος του 2014 και ο Αλέξης Τσίπρας, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, εξαπέλυε από προεκλογικό «μπαλκόνι» δριμεία επίθεση στη «συντηρητική νομενκλατούρα της Ευρώπης». Σήμερα, ως πρωθυπουργός, προσπαθεί μάλλον να το ξεχάσει.
Γιατί οι συγκυρίες αλλάζουν και αυτοί που κάποτε απέρριπτες ως «εχθρούς» προβάλλουν ξαφνικά ως οι μόνοι πιθανοί «φίλοι».
Όλα μπορούν να ανατραπούν στο παιχνίδι της πολιτικής - ειδικά εάν δεν έχεις φροντίσει να αναπτύξεις ουσιαστικές σχέσεις, να συγκροτήσεις σταθερές συμμαχίες.
Η Γερμανίδα καγκελάριος ήταν μεταξύ των απρόσμενων συμμάχων μας, όταν ο υπουργός Οικονομικών της, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, προωθούσε το σχέδιό του για πενταετές Grexit. Και είναι εκ των ελάχιστων συμμάχων μας σήμερα στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης.
Απέναντί μας βρίσκονται αρκετές χώρες, με επικεφαλής την… άλλοτε φίλη, Αυστρία. Πρόκειται για μία χώρα, η οποία απέρριπτε σταθερά τα σενάρια εξόδου της Ελλάδας από την Ενωση, αναγνώριζε ότι η σκληρή λιτότητα οδηγεί σε αδιέξοδα, είχε επικρίνει το Βερολίνο για τη σκληρή στάση του.
Τότε οι δημοσκοπήσεις έδειχναν «συμπάθεια» των Αυστριακών πολιτών έναντι των δοκιμαζόμενων Ελλήνων, θετικά συναισθήματα για μία χώρα που φιγουράρει ψηλά στη λίστα με τους αγαπημένους προορισμούς τους.
Και μετά ήρθαν… οι μαζικές εισροές προσφύγων. Και σε λιγότερο από δύο μήνες έρχονται και οι αυστριακές εκλογές. Το στοιχείο αυτό εξηγεί πολλά.
«Ηταν μία φίλη χώρα, η οποία προέβη σε μία άκρως εχθρική πράξη εναντίον μας» είπε πριν από λίγες ημέρες σε τηλεοπτική συνέντευξή του ο αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννης Μουζάλας, κληθείς να σχολιάσει την πρωτοβουλία της Βιέννης (και συγκεκριμένα του Χριστιανοδημοκράτη υπουργού Εξωτερικών, Σεμπάστιαν Κουρτς) να συγκαλέσει μίνι Σύνοδο για το προσφυγικό χωρίς ελληνική συμμετοχή.
Πιο σκληρός ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, κατηγόρησε την αυστριακή κυβέρνηση για «βρόμικο παιχνίδι» με στόχο «την ανατροπή της καγκελαρίου Μέρκελ ή τουλάχιστον της πολιτικής της».
Μόλις τον περασμένο Οκτώβριο ο Αυστριακός καγκελάριος Βέρνερ Φάιμαν (Σοσιαλδημοκράτης), επισκεπτόμενος τη Λέσβο, εξήρε τον ανθρωπισμό των νησιωτών και αναγνώριζε ότι καμία χώρα δεν μπορεί να διαχειριστεί μόνη το προσφυγικό κύμα. Τι άλλαξε από τότε;
Η Βιέννη δεν μπορεί να είναι πια φίλη μας, γιατί δεν το επιτρέπουν οι πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό της. Οι σημερινές έρευνες γνώμης δείχνουν έντονη δυσφορία των πολιτών για τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης και αισθητή ενίσχυση των ξενοφοβικών δυνάμεων.
Το εθνικιστικό Κόμμα Ελευθερίας, που ήταν τρίτο στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές, προηγείται πλέον στις δημοσκοπήσεις (με ποσοστό άνω του 30%) για τις προεδρικές εκλογές της 24ης Απριλίου.
Η Ελλάδα είναι σήμερα για τους Αυστριακούς ένας βολικός αποδιοπομπαίος τράγος. Και η Αθήνα μένει να ελπίζει ότι η κα Μέρκελ, η μόνη που έχει μείνει να πιέζει για ενιαία ευρωπαϊκή λύση, τελικά… δεν θα φύγει.

Πηγή : www.naftemporiki.gr

Να μετρήσουμε τα διδακτορικά

 Κανένας, από την κυβέρνηση ή την αντιπολίτευση, δεν μπαίνει στον κόπο να ασχοληθεί με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των μετακλητών. Η περίπτωση Καρανίκα είναι η πρώτη με την οποία σταματήσαμε να μετράμε κεφάλια και είπαμε να δούμε τα πτυχία.

του Κώστα Γιαννακίδη

 

Ναι, όπως λένε και από τον ΣΥΡΙΖΑ, το μόνο βέβαιο είναι ότι η χώρα δεν έπεσε στα γόνατα με τύπους σαν τον Νίκο Καρανίκα στο πρωθυπουργικό γραφείο. Δεν έφταιγαν οι σερβιτόροι. Χρεοκόπησε με τα διδακτορικά εκεί μέσα. Και αυτό στην ηθική και στο μέτρο του λαϊκισμού νομιμοποιεί τη συμμετοχή του κ. Καρανίκα στον στρατηγικό σχεδιασμό του πρωθυπουργικού γραφείου. Αδιόριστος και ανορθόγραφος εκπαιδευτικός, αντιρρησίας συνείδησης, σερβιτόρος. Θαυμαστής του κυβερνητικού έργου. Παλαιός φίλος και σύντροφος του Πρωθυπουργού.
Την ώρα που ο Νίκος Καρανίκας έπιανε δουλειά στο Μαξίμου, ο Νίκος Τρευλάκης πήγαινε να στηρίξει, ως μετακλητός, το γραφείο του Πρωθυπουργού στη Βουλή. Ο κ. Τρευλάκης έχει σπουδάσει οικονομικά και εργάστηκε ως βοηθός λογιστή. Διαθέτει λαμπρό συνδικαλιστικό παρελθόν και, όπως σημειώνει στο βιογραφικό του, «συμμετείχε στην εξέγερση του Δεκέμβρη».
Αν το Μέγαρο Μαξίμου ήθελε να κλείσει στόματα θα εξέδιδε μία ωραία ανακοίνωση με την οποία θα εξηγούσε για ποιο λόγο οι Καρανίκας και Τρευλάκης προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στο σημαντικότερο γραφείο της χώρας, έναντι αμοιβής που καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Δεν χρειάζεται. Το εξήγησε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός στην τελευταία τηλεοπτική συνέντευξη του: οι θέσεις των μετακλητών απευθύνονται σε πρόσωπα εμπιστοσύνης, άρα είναι λογικό να προέρχονται από το περιβάλλον του κυβερνώντος κόμματος. Δεν το είπε και ο υπουργός Βερναρδάκης; «Και ο Ομπάμα έχει τους δικούς του συμβούλους…» Βέβαια ο σερβιτόρος του Ομπάμα μπορεί να έχει καλύτερο βιογραφικό από έλληνα υπουργό, όμως μην τα μπλέξουμε τόσο.

Καλό θα ήταν να πάρουμε μία συνολική εικόνα. Αντί η Νέα Δημοκρατία να γκρινιάζει για τους μετακλητούς που προσλαμβάνει ο ΣΥΡΙΖΑ, ας μας δώσει μία ποιοτική μελέτη με τα βιογραφικά των ανθρώπων που πληρώσαμε επί των ημερών της…

Από την κυβέρνηση επιδεικνύεται αριθμητική κατάσταση των μετακλητών υπαλλήλων που χρησιμοποίησε η προηγούμενη διαχείριση, κυρίως ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Βέβαια όταν συμψηφίζεις με τις πράξεις των προκατόχων σου, επιβεβαιώνεις τη διάθεση σου να τους μιμηθείς. Ομως υπάρχει και κάτι ακόμα που προκαλεί εντύπωση: κανένας, από την κυβέρνηση ή την αντιπολίτευση, δεν μπαίνει στον κόπο να ασχοληθεί με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των μετακλητών.
Η περίπτωση Καρανίκα είναι η πρώτη με την οποία σταματήσαμε να μετράμε κεφάλια και είπαμε να δούμε τα πτυχία. Καλό θα ήταν να πάρουμε μία συνολική εικόνα.
Αντί, λοιπόν, η Νέα Δημοκρατία να γκρινιάζει για τους μετακλητούς που προσλαμβάνει ο ΣΥΡΙΖΑ, ας μας δώσει μία ποιοτική μελέτη με τα βιογραφικά των ανθρώπων που πληρώσαμε επί των ημερών της. Κοινώς να δούμε πόσα διδακτορικά είχε ο ένας και πόσα ο άλλος. Οχι πως έχει σημασία το σκορ. Αν έχει ο ΣΥΡΙΖΑ λιγότερα διδακτορικά, στην επόμενη συνέντευξη του ο Πρωθυπουργός θα πει ότι είναι καλύτερο να έχεις σερβιτόρους στο Μαξίμου παρά υπηρέτες συμφερόντων. Εν ανάγκη το επενδύει και ταξικά: «εμείς δεν είχαμε τη δυνατότητα να στείλουμε τα παιδιά μας στο Harvard, τα δικά μας παιδιά έμειναν εδώ, να παλέψουν με τις ανισότητες και τις αντιξοότητες.» Βέβαια ανάμεσα στο Harvard και στον αδιόριστο εκπαιδευτικό-σερβιτόρο υπάρχει ένας τεράστιος χώρος που θα μπορούσε να υπηρετήσει τη διοίκηση. Ναι, χρεοκοπήσαμε με διδακτορικά στο Μαξίμου, όμως δεν μπορούμε να ξελασπώσουμε χωρίς αυτά. Τουλάχιστον όχι στον σκληρό κόσμο της Δύσης.
Ο δείκτης εμπιστοσύνης είναι πιο σημαντικός από τον δείκτη κατάρτισης. Το κράτος αντιμετωπίζεται ως λάφυρο που θα μοιραστεί στους στρατούς. Αν μη τι άλλο, ο διορισμός των παλαιών φίλων δείχνει και μία συνέπεια, μπέσα, σεβασμό στις απλές, ανθρώπινες σχέσεις. Απλώς με τη Δεξιά είναι ρουσφέτι, ενώ με την Αριστερά είναι συντροφικότητα.

Πηγή  : www.protagon.gr

Γιατί έξω τα Μέσα;

του Παντελή Μπουκάλα

 

Είναι περισσότερο από προφανές, τουλάχιστον για τους μη εθελοτυφλούντες, πως οι δημοσιογράφοι λειτουργούμε πιο συχνά ως συνδιαμορφωτές των γεγονότων παρά ως ψυχικά αμέτοχοι παρατηρητές και ιδεολογικά αδιάφοροι καταγραφείς τους. Και αυτό όχι πάντα από αγνές προθέσεις. Σε πολλές περιπτώσεις φερόμαστε έτσι είτε επειδή έχουμε πια εθιστεί στην εντυπωσιοθηρία και στις «αξίες» της είτε επειδή θέλουμε να ρυμουλκήσουμε τα πράγματα προς μια περιοχή που θα τα εμφανίζει σύμφωνα με τις απόψεις μας. Ωστε να αποκτούμε τη δυνατότητα να νιώθουμε (εμείς ή, πολύ χειρότερα, το κόμμα μας, η παρέα μας ή το αφεντικό μας) δικαιωμένοι.
Να προσθέσω ότι πάντοτε υπήρχαν και πάντοτε θα υπάρχουν τα τσακάλια της δημοσιογραφίας, που για να εντυπωσιάσουν, δεν θα διστάζουν να φέρονται με αγένεια στο «θέμα» τους, ακόμα κι αν αυτό έχει το πρόσωπο και την ψυχή ανθρώπου. Τέτοια σαΐνια, τέτοιοι ψαράδες που ψάχνουν για λαβράκια παριστάνοντας τους συμπάσχοντες για να οδηγηθούν ευκολότερα στην «επιτυχία», δουλεύουν χέρι χέρι με όσους έχουν μοναδικό τους μέλημα την αισθητικοποίηση του ξένου πόνου· ένα καλό ενσταντανέ, ακόμη και στημένο, που ίσως αποφέρει φήμη και χρήμα.
Ολα αυτά όμως, μαρτυρημένα και κατ’ επανάληψη καταγγελμένα, δεν δικαιολογούν την απόφαση του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής να αποκλειστούν, έστω προσωρινά, τα μέσα ενημέρωσης από τους χώρους φιλοξενίας προσφύγων. Οι εξηγήσεις που δόθηκαν εκ των υστέρων, σύμφωνα με τις οποίες η απόφαση ήρθε σαν ανταπόκριση σε παράκληση όσων προσφέρουν τις υπηρεσίες τους με πείσμα και αυταπάρνηση στους χώρους αυτούς, μετρίασαν κάπως τις αρνητικές εντυπώσεις που είχε προκαλέσει η αρχική ανακοίνωση, συνταγμένη μάλιστα στη συνήθη γραφειοκρατική μιξοκαθαρεύουσα. Εντούτοις, δεν τις αναίρεσαν πλήρως. Δεν αναίρεσαν κυρίως την αίσθηση πως έτσι αδικείται το τιτάνιο πράγματι έργο όσων (επισήμων και εθελοντών) διαχειρίζονται το προσφυγικό πρόβλημα. Ενα έργο που η παραδειγματική ανθρωπιστική αξία του μπορεί να αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ, την Κομισιόν και τον Πάπα, ενοχλεί όμως όσους ημεδαπούς θα προτιμούσαν κλειστά στρατόπεδα συγκέντρωσης και λίγη περισσότερη ράβδο, τάχα «για να σταλεί το μήνυμα».
Ο αποκλεισμός των ΜΜΕ έγινε για πρώτη φορά πράξη στην Ειδομένη: αρχικά απομακρύνθηκαν οι κάμερες σε απόσταση ασφαλείας και κατόπιν ανέλαβαν οι αστυνομικές δυνάμεις να «απελευθερώσουν» τη σιδηροδρομική γραμμή από τους εν απογνώσει πρόσφυγες που την είχαν καταλάβει. Για την εκεί λογοκριτική μέριμνα θα μπορούσε να προβληθεί ο –έωλος πάντως– ισχυρισμός πως η καταγραφή και μετάδοση εικόνων (πιθανής) βίας ενδέχεται να λειτουργήσει πυροδοτικά. Αλλά με την απόφαση να απαγορευτεί η είσοδος δημοσιογράφων στα κέντρα φιλοξενίας προσφύγων, είναι σαν να υψώνεται ένας επιπλέον φράχτης ανάμεσα στους ικέτες και στον υπόλοιπο κόσμο. Η δημοσιότητα, αν είναι τίμια, είναι σύμμαχος των προσφύγων.

Πηγή : www.kathimerini.gr

Ανώνυμοι Χρεοκοπημένοι made in Germany

Ένας πτωχευμένος επιχειρηματίας εισήγαγε την ιδέα του group therapy για ‘θύματα’ της χρεωκοπίας, συστήνοντας τους Ανώνυμους Χρεωκοπημένους (κατά τους Ανώνυμους Αλκοολικούς). Τελικά μια ήττα είναι το τέλος του κόσμου ή η αρχή για κάτι καλύτερο;

της Άννας Ρέμπελου

Τι είναι αυτό που ξεχωρίζει τον Άττιλα βον Ούνρουχ; Το γεγονός ότι είναι ένας άνθρωπος που δεν το βάζει κάτω ή το ότι με αφορμή τη δική του εμπειρία ως επιχειρηματίας που κάποτε χρεοκόπησε, έφτιαξε ένα δίκτυο υποστήριξης όσων δεν τα κατάφεραν στον απαιτητικό κόσμο του επιχειρείν, δίνοντάς τους μια άλλη οπτική του συγκεκριμένου θέματος; Οι Ανώνυμοι Χρεοκοπημένοι, κατά το γνωστό Ανώνυμοι Αλκοολικοί, όπως ονομάζεται το δίκτυο υποστήριξης που δημιούργησε ο Άττιλα βον Ούνρουχ το 2007 στην Κολωνία της Γερμανίας, έχει παρόμοια δομή με τους δεύτερους και φιλοδοξεί να επεκταθεί σε πολλές χώρες για να βοηθηθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Ο Άττιλα βον Ούνρουχ γεννήθηκε στη Λίμα, την πρωτεύουσα του Περού, και από μικρός ήταν ξεκάθαρο πως είχε το γονίδιο του επιχειρηματία μέσα του. Κάποια στιγμή η οικογένειά του μετακομίζει στη Γερμανία και παρόλο που ο Άττιλα μπορεί να εισαχθεί σε ένα γερμανικό πανεπιστήμιο με βάση τους βαθμούς του, εκείνος επιλέγει να εργαστεί για ένα μικρό διάστημα ως αεροσυνοδός και αμέσως μετά συστήνει την δική του μικρή επιχείρηση από το σπίτι του στην Κολονία της Γερμανίας, η οποία έχει επίσης σχέση με τα αεροπορικά ταξίδια. Ενώ δεν έχει κλείσει ακόμα τα 25 του χρόνια ξεκινά την δημιουργία μιας αλυσίδας εστιατορίων και εταιριών catering χάρη στις οποίες κερδίζει την οικονομική του ανεξαρτησία και φθάνει την επιτυχία. Το 1995 αποφασίζει να δοκιμάσει την τύχη του σε κάτι διαφορετικό και συστήνει μια εταιρεία μάρκετινγκ και μια εταιρεία οργάνωσης εκδηλώσεων στον τομέα της τεχνολογίας. Το 2000 αποφασίζει να πουλήσει το πλειοψηφικό τους πακέτο και ενώ όλα δείχνουν ιδανικά, έρχεται η χρεοκοπία. Η κατακόρυφη πτώση των παραγγελιών –να θυμίσουμε ότι εκείνη την εποχή έσκασε η «φούσκα» των χιλιάδων dot.coms που είχαν προκύψει από την επανάσταση του Ίντερνετ – σε συνδυασμό με την κακοδιαχείριση των νέων ιδιοκτητών, οδηγεί στο λουκέτο και ο Άττιλα βον Ούνρουχ δηλώνεται αφερέγγυος. Κοινώς, χρεοκοπημένος… Όπως οι περισσότεροι που βρίσκονται σε αυτήν την θέση, βιώνει αρνητικά συναισθήματα. Νιώθει ανάξιος, είναι ταραγμένος και απελπισμένος. Δεν μπορεί να νοικιάσει διαμέρισμα ή να υπογράψει συμβόλαιο κινητής τηλεφωνίας, έχει χάσει όλα τα χρήματα της ιδιωτικής ασφάλισης για την συνταξιοδότησή του και δεν μπορεί να ξεκινήσει τίποτα καινούργιο εάν δεν εξοφλήσει τα χρέη του.

«Ξαφνικά, βρέθηκα να χρωστάω ένα τεράστιο ποσό χρημάτων χωρίς να μπορώ να το πληρώσω. Μετά από πολύ καιρό πάλης και προσπαθειών ώστε να ξεκαθαρίσει η κατάσταση, αναγκάστηκα να δηλώσω πτώχευση και αυτό ήταν πολύ σκληρό για μένα» ομολογεί ο Άττιλα. Η σύζυγός του αρχίζει και εργάζεται με υπερπλήρες ωράριο προκειμένου να συντηρηθεί η οικογένεια και ο Άττιλα αναλαμβάνει τα του οίκου τους. Δηλαδή, τις οικιακές εργασίες, το μαγείρεμα και την φροντίδα της κόρης τους. Μετά από περίπου δυο χρόνια απομόνωσης ο Άττιλα αποφασίζει να κάνει κάτι. Εγγράφεται σε ένα πρόγραμμα επιμόρφωσης, γίνεται πιστοποιημένος σύμβουλος συστημικής και κατόπιν κερδίζει μια υποτροφία που του επιτρέπει να ολοκληρώσει έναν ακόμα κύκλο σπουδών στη συμβουλευτική επιχειρήσεων. Η εμπειρία του αυτή, όμως, ως χρεοκοπημένος, τον έχει ήδη προβληματίσει αρκετά. Είχε πια συνειδητοποιήσει πως ήταν πολλοί εκείνοι που είχαν βρεθεί στην ίδια θέση αλλά απλά το έκρυβαν.

Λουκέτα πολλά

Το 2011 στη Γερμανία περί το ένα εκατομμύριο άνθρωποι ήταν δηλωμένοι ως αφερέγγυοι. Κάθε χρόνο σε αυτούς προστίθεντο άλλοι 140.000. Με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία, σήμερα στην Γερμανία μπαίνει λουκέτο σε περισσότερες από 30.000 μικρές επιχειρήσεις. Οι περισσότεροι χρεοκοπημένοι μικροεπιχειρηματίες απομονώνονται και πολύ δύσκολα ξεπερνούν αυτό το στίγμα. Στην Γερμανία, εξάλλου, δεν υπάρχει το δίχτυ ασφαλείας που υπάρχει στις ΗΠΑ ή σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η διαδικασία της πτώχευσης είναι αργή και επώδυνη. Ο αφερέγγυος είναι υποχρεωμένος να συμφωνήσει τον διαρκή και αναλυτικό έλεγχο των οικονομικών του (για τουλάχιστον 6 έτη) έως να τακτοποιήσει τα χρέη του.

«Ο αφερέγγυος συνδέεται με πολλή ντροπή. Αποκόβεται κοινωνικά και αυτό είναι πολύ δύσκολο να το αντιμετωπίσει κανείς» υπογραμμίζει ο ΆττΙλα βον Ούνρουχ, ο οποίος όλα αυτά τα χρόνια του μοναχικού ταξιδιού του επαναπροσδιορισμού του έμαθε διάφορες τεχνικές αντιμετώπισης των προκλήσεων μιας χρεοκοπίας. Στην προσωπική έρευνά του είχε βρει 250 ομάδες αυτοβοήθειας αλλά καμία που να αφορά ειδικά όσους είχαν χρεοκοπήσει.  Έτσι, προέκυψε η ιδέα των «Ανώνυμων Χρεοκοπημένων» (AI).

«Με λένε Αττίλα και πτώχευσα»

Ο ‘Αττιλα δημιουργεί την Κολωνία τους «Ανώνυμους Χρεοκοπημένους» κατά το πρότυπο των «Ανώνυμων Αλκοολικών». Σε ένα ασφαλές μέρος, άνθρωποι που συστήνονται με το μικρό τους όνομα μοναχά και που έχουν χρεοκοπήσει ή που βρίσκονται στα πρόθυρα μιας χρεοκοπίας, συναντούνται και μοιράζονται τις ιστορίες τους. Συνειδητοποιούν ότι δεν είναι οι μόνοι που το βιώνουν αυτό. Η ιδέα αυτή του Άττιλα διαδίδεται ταχύτατα σε όλη την χώρα και η ζήτηση είναι τόσο μεγάλη που μέσα σε τρία χρόνια δημιουργούνται ομάδες «Ανώνυμων Χρεοκοπημένων» σε τουλάχιστον 12 πόλεις. Σύντομα, ο Άττιλα συνειδητοποιεί ότι χρειάζεται κάτι περισσότερο από ψυχολογική υποστήριξη. Το επόμενο στάδιο, λοιπόν, είναι η παροχή βοήθειας ώστε να εξισορροπηθούν τα οικονομικά προτού η κατάσταση οδηγήσει στο οριστικό λουκέτο.

Ο 55χρονος Άττιλα βον Ούνρουχ, ο οποίος ουσιαστικά δημιούργησε μια κοινωνική επιχείρηση εμπνεόμενος από την δική του εμπειρία και ήττα, σήμερα εκπαιδεύει μικροεπιχειρηματίες που κάποτε χρεοκόπησαν και τους στέλνει σε άλλους μικροεπιχειρηματίες που απειλούνται με λουκέτο ώστε να τους βοηθήσουν να αποφύγουν το μοιραίο. Εκπαιδεύονται ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν ανθρώπους που βρίσκονται σε κατάσταση κρίσης και που ίσως είναι και επίφοβοι για αυτοκτονία.

Αλλά τα σχέδια αυτού του 55χρονου Γερμανού δεν σταματούν εδώ. Ο ίδιος έχει βάλει ως νέο στόχο την άσκηση πίεσης στον γερμανικό πολιτικό κόσμο ώστε να αλλάξει η σχετική νομοθεσία περί πτωχεύσεων. «Στην Γερμανία κάποιος που δηλώνει πτώχευση μένει έξι χρόνια σε κατάσταση αφερεγγυότητας και για άλλα τρία χρόνια δεν μπορεί να ανοίξει καμία νέα επιχείρηση. Χρειάζεται αυτό να αλλάξει και να μειωθεί το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, όπως την Βρετανία ή την Γαλλία» υποστηρίζει ο Άττιλα.

Έως τώρα, οι «Ανώνυμοι Χρεοκοπημένοι» λειτουργούν χάρη σε δωρεές ενώ έχουν οικονομική υποστήριξη και από οργανισμούς, όπως η μη κυβερνητική οργάνωση Ashoka, η οποία στηρίζει κοινωνικούς επιχειρηματίες με ήθος, όραμα και αποδεδειγμένα βιώσιμα σχήματα παροχής βοήθειας σε ομάδες του κοινωνικού συνόλου που το έχουν ανάγκη. Επίσης, πρώην μέλη των «Ανώνυμων Χρεοκοπημένων»  σπεύδουν να ενισχύσουν αυτό το δίκτυο που τους βοήθησε να σταθούν ξανά τα πόδια τους και κυρίως να βρουν και πάλι την αυτοεκτίμηση και την αξιοπρέπειά τους. Έως σήμερα ο Άττιλα έχει προσφέρει σε 8.000 πτωχεύσαντες την υποδομή, τη συμβουλευτική στήριξη και το δίκτυο που χρειάζονται για να αντιμετωπίσουν τα χρέη τους και να μην βρεθούν ξανά σε κατάσταση πτώχευσης. Άραγε θα υπάρξει και εδώ την Ελλάδα ένας αντίστοιχος Άττιλα;

Πηγή : www.ipyxida.gr

Λάκης Ιορδανόπουλος: "Οι Αυστριακοί δεν θέλουν να ξέρουν από θαλάσσια σύνορα"

 

Ο Λάκης Ιορδανόπουλος, έγκριτος δημοσιογράφος της αυστριακής δημόσιας τηλεόρασης, που ζει και εργάζεται στην Αυστρία από τη δεκαετία του '70, μίλησε στην "Α" για την πολιτική πραγματικότητα στην Αυστρία υπό το φως της εξωθεσμικής διάσκεψης που οργανώθηκε στη Βιέννη για το προσφυγικό.

 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ

* Σε ποιο βαθμό θα λέγατε ότι το γεγονός ότι πρωτοστατεί η Αυστρία στο προσφυγικό συνδέεται με τις δημοσκοπήσεις και την άνοδο της Ακροδεξιάς; Είναι αυτό ή διαπιστώνουν ότι έχουν περισσότερους πρόσφυγες από όσους μπορούν να αντέξουν;

Πάντα στην πολιτική υπάρχουν περισσότεροι από ένας λόγοι. Ο ένας είναι οπωσδήποτε το γεγονός ότι Αυστρία έχει δεχθεί έως τώρα περισσότερους από 90.000 πρόσφυγες και θέλει να δεχθεί ακόμη 37.500, θεωρώντας πως μέχρι εκεί αντέχει, διότι οι δομές δεν αρκούν για να γίνει σοβαρή δουλειά για την ένταξή τους. Ο δεύτερος λόγος είναι η άνοδος της Ακροδεξιάς στην Αυστρία, η οποία στα γκάλοπ έχει 31-32% ενώ τα δύο κόμματα που είναι στην κυβέρνηση, το Σοσιαλδημοκρατικό και το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα, έχουν από 22%. Η Ακροδεξιά είναι πρώτο κόμμα, με αυξητικές τάσεις. Αυτό που πρέπει να συμπληρώσει κανείς είναι ότι το λάθος δεν είναι η ανησυχία της αυστριακής κυβέρνησης για το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Το λάθος είναι ότι δεν ξέρουν ή δεν θέλουν να ξέρουν από θαλάσσια σύνορα. Είμαι σίγουρος πως αν ο ΥΠΕΞ, ο Σεμπάστιαν Κουρτς, ερχόταν για διακοπές το καλοκαίρι στην Ελλάδα, ξέρει τόσο από θάλασσα που φοβάμαι πως θα πνιγόταν. Δεν έχουν ιδέα από θαλάσσια σύνορα και ζητούν από την Ελλάδα να τα φυλάξει έτσι όπως θα φυλούσαν εκείνοι τα σύνορά τους σε μια πεδιάδα.

* Η ατζέντα της Ακροδεξιάς είναι ρατσιστική, ξενοφοβική, ισλαμοφοβική; Μοιάζει περισσότερο με το Εθνικό Μέτωπο της Λεπέν ή με τη Χρυσή Αυγή;

Είναι πιο κοντά στη Λεπέν. Μου θυμίζει τον Καρατζαφέρη αν θέλετε. Δεν βγαίνουν στους δρόμους να σπάσουν κεφάλια. Είναι αυτό που λένε "η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα σπάει".

* Κοιτώντας τα πράγματα από την Ελλάδα, βλέπουμε μια Αυστρία με δύο πρόσωπα. Από τη μία ο καγκελάριος είναι πιο διαλλακτικός και από την άλλη ο ΥΠΟΙΚ που κινείται στη γραμμή Σόιμπλε. Το ίδιο βλέπουμε και στο μεταναστευτικό. Γιατί υπάρχει αυτός ο δυισμός;

Στην Αυστρία έχουμε μια κυβέρνηση μεγάλου συνασπισμού. Οι εταίροι είναι το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και το Λαϊκό Συντηρητικό Κόμμα. Όταν μιλούν οι υπουργοί που ανήκουν στο Λαϊκό κόμμα έχουν πιο σκληρή γραμμή. Όταν μιλούν οι Σοσιαλδημοκράτες, είναι πιο μετρημένοι. Στο θέμα που έχει προκύψει τώρα, με το πλαφόν των 80 αιτήσεων καθημερινά και των 3.200 αδειών διέλευσης προς Γερμανία, υπάρχει σύμπνοια. Αυτό εκπλήσσει σε ό,τι αφορά τουλάχιστον την τοποθέτηση του καγκελάριου Βέρνερ Φάιμαν, γιατί μέχρι πρότινος ήταν κοντά στην Ελλάδα με τις θέσεις του. Ξαφνικά έκανε "κωλοτούμπα".

Υπάρχει μια βαλκανική δίοδος. Οι Αυστριακοί φοβούνται ότι αν δεν πάρουν τους πρόσφυγες οι Γερμανοί, θα τους μείνουν και μεταφέρουν το πρόβλημα προς τα κάτω με μια λογική "τον τελευταίο ας τον φάνε οι λύκοι" και ο τελευταίος είναι η Ελλάδα. Αυτό είναι κάτι το ανθρώπινο, όπως όταν θες να μπεις στο λεωφορείο και σκουντάς και λες "προχωρήστε" και, όταν μπεις, λες "γέμισε, μη σκουντάτε".

* Η Ευρώπη, όμως, δεν είναι λεωφορείο...

Δεν είναι λεωφορείο, ναι. Από τη στιγμή που η Αυστρία παίρνει τέτοιες πρωτοβουλίες, που φτάνουν στο σημείο μέχρι και να αμφισβητήσουν τα ευρωπαϊκά σύνορα τότε πλέον έχουμε φυγόκεντρες τάσεις και δημιουργούμε μία καινούργια σχολή, η οποία λέει ότι, όταν τα πράγματα σοβαρεύουν, δεν λύνουμε τα προβλήματά μας σαν ευρωπαϊκή κοινότητα, αλλά τα λύνουμε ο καθένας για πάρτη του, με όποιον θέλει κι όπως μπορεί. Αυτό είναι άκρως προβληματικό για το μέλλον της Ευρώπης. Έχω να πω πως ο πρόεδρος της Αυστρίας, ο σοσιαλδημοκράτης Φίσερ, κάλεσε την κυβέρνηση μετά τη διάσκεψη και τους είπε να φροντίσουν να υπάρξει μια αποδυνάμωση της έντασης που έχει προκύψει από αυτές τις πρωτοβουλίες. Σιγά - σιγά η διεξαγωγή της διάσκεψης δημιουργεί προβλήματα και μέσα στην Αυστρία. Επρόκειτο για μια πρωτοβουλία που πάρθηκε κυρίως από την υπουργό Εσωτερικών και τον υπουργό Εξωτερικών. Έχει να κάνει λοιπόν με τη γραμμή του Λαϊκού Κόμματος που φαίνεται ότι δεν οδηγεί τα πράγματα σε ευρωπαϊκές λύσεις. Πιστεύω ότι θα μαζευτούν στο μέλλον.

Πηγή : www.avgi.gr

Κρίσιμες ώρες

του Σωτήρη Βαλντέν *

 

Με το προσφυγικό, η χώρα μας βρίσκεται μπροστά σε μια μείζονα κρίση με διαστάσεις κατάστασης εκτάκτου ανάγκης. Τη στιγμή αυτή προέχει να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας, να αποφύγουμε τις κινήσεις πανικού και να επιστρατεύσουμε τα αποθέματα εθνικής συνοχής αλλά και προσήλωσης στις ανθρωπιστικές αξίες του λαού μας, ώστε να βγούμε από αυτή την κρίση με τη λιγότερη δυνατή ζημιά, με αξιοπρέπεια και με τρόπο αντάξιο των μεγάλων στιγμών της ιστορίας μας.

Το προσφυγικό δεν είναι η αιτία, αλλά σύμπτωμα της κρίσης της Ευρώπης

Η Ευρώπη που χτίσαμε τα τελευταία 70 χρόνια βρίσκεται υπό άμεση απειλή διάλυσης. Το προσφυγικό μπορεί να αποτελέσει την αφορμή, αλλά είναι βέβαια μόνο ένα από τα ζητήματα που την απειλούν. Τα αίτια του προσφυγικού ως υπαρξιακής κρίσης για την Ευρώπη βρίσκονται έξω από το προσφυγικό, στην αδιέξοδη πορεία της ΕΕ κατά την τελευταία εικοσαετία.
Η άφιξη 1-2 εκατομμυρίων προσφύγων και μεταναστών σε μια Ένωση 500 εκατομμυρίων ατόμων, αν και αναμφίβολα σημαντική πρόκληση, δεν θα έπρεπε κανονικά να απειλεί τη συνοχή της και ακόμη λιγότερο την ταυτότητα των λαών της. Αν αυτό συμβαίνει, οφείλεται στην εξαιρετικά ασταθή κατάσταση της σημερινής Ευρώπης. Η Ευρώπη της μαζικής ανεργίας, της ατέλειωτης λιτότητας και ανασφάλειας, των κραυγαλέων ανισοτήτων, της φθοράς και διαφθοράς των πολιτικών ελίτ, του γερμανικού ηγεμονισμού, της διαίρεσης βορρά-νότου, των αποσχιστικών τάσεων, της εγκατάλειψης ή πλήρους διαστροφής της έννοιας της αλληλεγγύης, αποτελεί πρόσφορο έδαφος ώστε το κύμα των προσφύγων, σαν κερασάκι στην τούρτα, να αποσταθεροποιεί τα πολιτικά συστήματα, γιγαντώνοντας την ακροδεξιά και τον ευρωσκεπτικισμό.
Η Ευρώπη και η Δύση έχουν μεγάλο μερτικό ευθύνης και για τις γενεσιουργές αιτίες του μαζικού προσφυγικού/μεταναστευτικού ρεύματος: για τους πολέμους της Συρίας, της Λιβύης και του Ιράκ, για τη διαιώνιση του Παλαιστινιακού, για την άθλια κατάσταση της υποσαχάριας Αφρικής. Και σήμερα ακόμη, η Ευρώπη, όμηρος του υστερικού αντιρωσισμού ορισμένων κρατών-μελών της, φαίνεται ανίκανη να συμβάλει αποτελεσματικά στην ειρήνευση στη Συρία. Μια τέτοια ειρήνευση δεν φαίνεται πιθανή στο προσεχές μέλλον, αλλά και αν ακόμα επέλθει, το προσφυγικό/μεταναστευτικό ζήτημα θα συνεχίσει να υπάρχει, έστω και με μικρότερη οξύτητα.

Η Ελλάδα «αποθήκη ψυχών», με υπαιτιότητα ή ανοχή της Ευρώπης 

Λύση στη σημερινή προσφυγική κρίση δεν φαίνεται πιθανή, στο άμεσο τουλάχιστον μέλλον. Οι ροές δεν είναι πιθανό να ανακοπούν στις πηγές τους. Οι χώρες υποδοχής, πανικόβλητες μπροστά στην άνοδο της ακροδεξιάς, βρίσκονται όλες σε πορεία οικοδόμησης μιας «Ευρώπης φρούριο», οι περισσότερες καταφεύγοντας σε μονομερή εθνικά μέτρα. Η Τουρκία, που φιλοξενεί ήδη 2 εκατομμύρια Σύριους, ως ισχυρή χώρα με πολιτική ατζέντα που διαφέρει αισθητά από την όποια ευρωπαϊκή (Συρία, ένταξη, ελληνο-τουρκικά) ζητεί ανταλλάγματα, πολιτικά και οικονομικά, τα περισσότερα από τα οποία η Ευρώπη δεν είναι διατεθειμένη να δώσει.
Στις συνθήκες αυτές, η γενική τάση είναι προς την επιστροφή στην πιο ωμή πολιτική ισχύος, όπου ο καθένας τραβάει το δρόμο του με βάση τους συσχετισμούς, ενώ οι κανόνες και οι αξίες πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η Ευρώπη καθώς και το διεθνές δίκαιο δεν τηρούνται ούτε για τα προσχήματα. Η Ελλάδα αποτελεί τον ασθενή κρίκο του κατακερματισμένου αυτού οικοδομήματος, λόγω της γεωγραφίας και της γενικότερης αδυναμίας της, με λίγα όπλα στη διάθεσή της για να αμυνθεί.
Η Αυστρία και τα φασιστοειδή καθεστώτα και νοοτροπίες που έχουν εγκαθιδρυθεί σε πολλές από τις πρώην κομμουνιστικές χώρες αρέσκονται να στοχοποιούν την Ελλάδα θέτοντάς την προ του διλήμματος ή να πνίγει τους πρόσφυγες ή να καταστεί η ίδια «αποθήκη ψυχών». Όμως, δυστυχώς δεν πρέπει να αναμένουμε ισχυρή στήριξη ούτε και από πολλούς από όσους σήμερα επικρίνουν τις μονομερείς ενέργειες και τους φράχτες. Διότι και οι ίδιοι, πιεζόμενοι αφόρητα από κοινωνίες και πολιτικά συστήματα που κι αυτοί έχουν συμβάλει στην ξενοφοβική και εθνικιστική τους διαμόρφωση, έχουν αποφασίσει να περιορίσουν ριζικά τις εισροές προσφύγων και ήδη παίρνουν μονομερή μέτρα. Ασφαλώς, προτιμούν τις ευρωπαϊκές λύσεις, καθώς τις θεωρούν –και ορθά– πιο αποτελεσματικές. Όμως, αυτές δεν φαίνονται πιθανές: δεν είναι μόνο το Βίσεγκραντ που αρνείται τον δίκαιο επιμερισμό των βαρών, αλλά και χώρες όπως η Γαλλία και η Μεγάλη Βρετανία. Και κανείς βέβαια δεν διανοείται πως η Γερμανία θέλει ή μπορεί να ασκήσει προς τους δορυφόρους της ή, πολλώ μάλλον, προς τους μεγάλους εταίρους, την εκβιαστική πολιτική που άσκησε πέρσι προς την Ελλάδα. Αν μάλιστα αποτύχει και η προσπάθεια συνεργασίας με την Άγκυρα, πράγμα επίσης πιθανό, τι μένει; Μα, όπως ήδη δηλώνουν Γερμανοί αξιωματούχοι, η «καλύτερη προστασία των εξωτερικών μας συνόρων», δηλαδή εν προκειμένω η αυστριακή και κεντροευρωπαϊκή πολιτική προς τη χώρα μας: πνίξτε τους, ή, εφ’ όσον διστάζετε, κρατήστε τους!
Με το προσφυγικό, μπαίνει από το παράθυρο και η βαλκανική γεωπολιτική. Η Αυστρία, που μετά τον πόλεμο κατόρθωσε να αποφύγει την κάθαρση από το ναζισμό, εξακολουθεί να αναπολεί το αυτοκρατορικό της παρελθόν στα Βαλκάνια. Δύο φορές τα τελευταία 25 χρόνια έπαιξε το ρόλο του προβοκάτορα στην περιοχή μας. Και δυστυχώς και τις δυο φορές Βαλκάνιοι διευκόλυναν το έργο της: τότε, η εγκληματική πολιτική του Μιλόσεβιτς για τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, σήμερα η από μακρού άφρων πολιτική της χώρας μας στα Βαλκάνια, ιδιαίτερα στο μακεδονικό, που έστρωσε το δρόμο για τη σημερινή μας απομόνωση. Ας μην ξεχνάμε εξάλλου πως, παρά τις όποιες σημερινές διαφορές, πίσω από τη βαλκανική πολιτική της Βιέννης, υπάρχει –όπως και παλιότερα– η σκιά του Βερολίνου. Όσοι σήμερα καταγγέλλουν τη βαλκανική παρασυναγωγή της Βιέννης, ας θυμηθούν πως η διαδικασία αυτή –με τον αποκλεισμό της Ελλάδας και άλλων μη υποταγμένων γειτόνων– άρχισε πριν μερικά χρόνια, με πρωτοβουλία της κυρίας Μέρκελ και την περίφημη «διαδικασία του Βερολίνου».
Βρισκόμαστε συνεπώς στα πρόθυρα μιας μείζονος εθνικής κρίσης. Ασφαλώς δεν μπορούμε να αποκλείσουμε και λιγότερο καταστροφικά σενάρια, όπου λ.χ. θα σημειωθεί κάποια υποχώρηση των «σκληρών» εταίρων, η Τουρκία θα συμβάλει κάπως στον περιορισμό των εισροών και ο πόλεμος στη Συρία θα κοπάσει. Το πιθανότερο όμως είναι οι εξελίξεις να είναι προς την αντίθετη κατεύθυνση, ή, πάντως, τα όποια θετικά μέτρα να μην αρκέσουν για να αποφύγουμε το ρόλο της «αποθήκης ψυχών». Πολλοί εικάζουν πως αν η Ελλάδα καταστεί ένα αδιέξοδο στο βαλκανικό δρόμο, αυτό θα οδηγήσει «αργά ή γρήγορα» στην ανακοπή των ροών και προς εμάς. Όμως αυτό δεν είναι βέβαιο, αλλά ακόμη και αν συμβεί, το πότε θα συμβεί είναι το κρίσιμο. Γιατί, στο μεταξύ, η χώρα μας μπορεί να βρεθεί με εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες.

Τι κάνουμε;

Στις συνθήκες αυτές, τι κάνουμε;
Πρώτον, η κοινωνία και το κράτος μας πρέπει να ετοιμαστούν ψυχολογικά, πολιτικά και επιχειρησιακά για την επερχόμενη δοκιμασία. Προφανώς οι κραυγές απόγνωσης και ο πανικός δεν οδηγούν πουθενά. Η χώρα μας έχει επιβιώσει και από χειρότερες καταστάσεις και θα επιβιώσει και σήμερα. Οι πρόσφυγες είναι φυσικά μια μείζων πρόκληση, δεν είναι όμως δαίμονες, ούτε όργανα σατανικών σχεδίων. Η κοινωνία μας, και ακόμη περισσότερο η εθνική μας ταυτότητα, δεν απειλείται από αυτούς.
Δεύτερον, πρέπει να αντισταθούμε στον πειρασμό της εγκατάλειψης των ανθρωπιστικών μας αξιών. Σε καμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να φορτώσουμε στους ανυπεράσπιστους πρόσφυγες το βάρος που άλλοι φορτώνουν σε μας, να κάνουμε δηλαδή αυτό που μας ζητούν οι ξενόφοβοι «εταίροι». Και αυτό, όχι μόνο επειδή εμμένουμε στις ανθρωπιστικές αξίες και το διεθνές δίκαιο, αλλά και επειδή το «ηθικό πλεονέκτημα» είναι το ισχυρότερό μας όπλο στην Ευρώπη.
Τρίτον, πρέπει να δώσουμε τη μάχη στην Ευρώπη με όλα τα πρόσφορα μέσα, θεσμικά και διπλωματικά, με πανεθνική δημοκρατική συσπείρωση, για να υπερασπιστούμε τη χώρα μας και να συμβάλουμε στην αντίσταση στο κύμα εθνικισμού και ευρωσκεπτικισμού στην Ευρώπη. Κανένα μέτρο δεν πρέπει να αποκλείεται (και ορθά το διακήρυξε αυτό η κυβέρνηση), προσέχοντας εννοείται τα όποια μέτρα να ενισχύουν και όχι να εξασθενούν τη θέση μας.
Στη μάχη στην Ευρώπη, κρίσιμο είναι το ζήτημα των συμμαχιών. Δεν υποτιμώ τη μέχρι σήμερα θαρραλέα στάση της κυρίας Μέρκελ στο προσφυγικό, σε ένα εξόχως εχθρικό γερμανικό και ευρωπαϊκό περιβάλλον. Οι δηλώσεις και διαβεβαιώσεις της (όπως και των ευρωπαϊκών θεσμών) έχουν βέβαια την αξία τους. Δυστυχώς όμως δεν μπορούμε να στηριχθούμε σ’ αυτές. Το γερμανικό και ευρωπαϊκό τέρας που δημιουργήθηκε με κρίσιμη τη συμβολή του Βερολίνου και των υποτελών Βρυξελλών, ετοιμάζεται να κατασπαράξει την Γερμανή καγκελάριο και είναι πολύ πιθανό αυτή να αναδιπλωθεί. Ήδη έχει φανεί ότι πολλές από τις διαβεβαιώσεις προς εμάς είναι έπεα πτερόεντα.
Χρειαζόμαστε στέρεες συμμαχίες στη βάση κοινών συμφερόντων και προσανατολισμών, όχι μόνο στο προσφυγικό, αλλά και για το παρόν και το μέλλον της Ευρώπης. Η προσέγγιση με την Ιταλία φαίνεται ιδιαίτερα αναγκαία. Και στο πολιτικό επίπεδο, ο προνομιούχος χώρος για τον ΣΥΡΙΖΑ στην Ευρώπη είναι, πιστεύω, οι Ευρωπαίοι σοσιαλιστές. Δεν είναι απαραίτητη η ταύτιση ή η προσχώρηση σ’ αυτή την πολιτική οικογένεια. Είναι όμως περισσότερο από απαραίτητη η σύγκλιση μ’ αυτήν, γιατί αν υπάρχει ακόμη κάποια ελπίδα η Ευρώπη να αλλάξει και να διασωθεί, αυτό θα κριθεί εν πολλοίς από τον προσανατολισμό αυτού του πολιτικού χώρου. Όπως είπε ο Ρέντζι, τους χρειαζόμαστε και μας χρειάζονται.
Τέταρτον, πρέπει να αποφύγουμε οπωσδήποτε τη μετατροπή της προσφυγικής κρίσης σε κρίση με τους γείτονές μας. Όσον αφορά τους βόρειους γείτονες, να μην ξεχνάμε πως οι κινήσεις τους είναι σχεδόν αναπόφευκτη συνέπεια των μέτρων των δικών τους βορείων γειτόνων. Επί πλέον, όσο κι αν αυτό δυσαρεστεί μιαν ορισμένη εθνική ομοψυχία που μας οδήγησε στην περιπέτεια του μακεδονικού, ας μη περιμένουμε χείρα βοήθειας από χώρες που, όταν εμείς βρισκόμασταν σε θέση ισχύος, τους είχαμε φερθεί εχθρικά και με αλαζονεία. Πρέπει να ξαναχτίσουμε κοπιαστικά μια σχέση εμπιστοσύνης μ’ αυτές, παρακάμπτοντας τον σκόπελο του προσφυγικού.
Πιο σύνθετο είναι το ζήτημα της Τουρκίας. Θεωρώ πιθανό, στο πλαίσιο των παζαριών της με την Ευρώπη, μια εύκολη ευρωπαϊκή παραχώρηση (σε σχέση με πρόσθετα χρήματα, προώθηση της τουρκικής ένταξης, ή εισβολή στη Συρία) να είναι η αποδοχή από το ΝΑΤΟ τουρκικών θέσεων σε θέματα εθνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο. Οι γραπτές διατυπώσεις της Συμμαχίας, παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο αυτό. Ελπίζω το ζήτημα να έχει αντιμετωπιστεί εξ αρχής, γιατί αν προκύψει στη φάση της υλοποίησης της ΝΑΤΟϊκής επιχείρησης, θα βρεθούμε προ τετελεσμένων γεγονότων ή θα πρέπει εμείς να εμφανισθούμε ως οι υπονομευτές της επιχείρησης, πυροβολώντας δηλαδή τα πόδια μας.

Η υπό διάλυση Ευρώπη και εμείς

Η προσφυγική κρίση και η αντιμετώπισή της στην Ευρώπη οδηγεί σε ορισμένες σκέψεις για την Ευρώπη και τη στάση μας:
Στη χώρα μας υπάρχουν βέβαια και κάποιοι λίγοι που διατείνονται πως η προσφυγική κρίση στην Ευρώπη είναι καρπός της πολιτικής της «Τασίας που έκλεισε την Αμυγδαλέζα». Είναι όμως μάλλον γραφικοί (θα έλεγα και αφελείς, αν δεν φοβόμουν τη μήνυση κάποιας μνημονιακής Αρεοπαγίτισσας). Οι υπόλοιποι βλέπουμε μιαν Ευρώπη ανίκανη να αντιμετωπίσει το προσφυγικό και έτοιμη να δημιουργήσει ή να ανεχτεί μιαν ανθρωπιστική κρίση στην Ελλάδα. Η εικόνα της Ευρώπης ως καλόβουλου πατέρα που βοηθά και, όταν πρέπει, τιμωρεί τον άσωτο γιο της, καταρρέει ακόμη και στα μάτια των πιο ευρωλάγνων. Ο «πατέρας» είναι αδύναμος και παράλυτος και καταλήγει να υποκύπτει στα πιο μοχθηρά μεγάλα του παιδιά. Βλέπουμε την Ευρώπη να κινείται ραγδαία προς την εθνική αναδίπλωση, την ξενοφοβία και τον ρατσισμό. Όσοι μας έλεγαν πως η νεοφιλελεύθερη Ευρώπη της ακραίας λιτότητας είναι η μόνη, η «υπαρκτή» Ευρώπη και όποιος την αμφισβητεί είναι αντι-Ευρωπαίος, ας σκεφθούν τώρα αν είναι αντι-Ευρωπαίος και όποιος αμφισβητεί την Ευρώπη των φραχτών και της ανθρωπιστικής κρίσης στην Ελλάδα και αλλού. Ας σκεφθούν πως η Ευρώπη των φραχτών είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της Ευρώπης της λιτότητας και του εθνικιστικού ηγεμονισμού. Όχι! Αυτή την Ευρώπη δεν την θέλουμε, επειδή ακριβώς είμαστε ευρωπαϊστές. Και όταν, δια πράξεων ή παραλείψεων, αυτή η Ευρώπη απειλεί να μας καταστρέψει –με φράχτες ή με μνημόνια–, ορθώς την καταγγέλλουμε, αμυνόμαστε και επιδιώκουμε την αλλαγή της.
Όμως το προσφυγικό μας θυμίζει επίσης πως λύσεις στα μεγάλα ελληνικά προβλήματα δύσκολα βρίσκονται στο εθνικό επίπεδο. Αν κάποιοι είχαν την αυταπάτη πως η αναδίπλωση στη δραχμή θα αποτελούσε διέξοδο στην οικονομική μας κρίση, φαντάζομαι να συμφωνούν τώρα ότι η εθνική αναδίπλωση σε τίποτε δεν θα μας βοηθούσε στο προσφυγικό. Τι μπορούμε να κάνουμε, εθνικά, εκτός από το να αρχίσουμε να πυροβολούμε τους πρόσφυγες; Αν υπάρχει έστω και μια ελπίδα αντιμετώπισης του προβλήματος, μόνο με ευρωπαϊκές πολιτικές είναι αυτό δυνατό. Το προσφυγικό υπογραμμίζει ότι, ως χώρα και ως Αριστερά, τη μάχη πρέπει να τη δώσουμε πρώτιστα στην Ευρώπη.
Το οριακό σημείο όπου έχει φθάσει η Ευρώπη επιβάλλει πάντως και μιαν ακόμη σκέψη: όσο και αν για μας το προνομιακό πεδίο είναι το ευρωπαϊκό, όσο και αν για την Ελλάδα, περισσότερο από τις περισσότερες άλλες χώρες, η εθνική αναδίπλωση δεν αποτελεί λύση, είμαστε υποχρεωμένοι να δούμε την πραγματικότητα κατάματα και να συνειδητοποιήσουμε πως είναι όλο και πιο πιθανό να βρεθούμε σύντομα χωρίς Ευρώπη, ή χωρίς κρίσιμα μέρη της (Σένγκεν, ευρώ). Σε μια τέτοια κατάσταση, η χώρα μας θα είναι από τις πιο ευάλωτες. Γι’ αυτό και πρέπει να προετοιμασθούμε για τέτοια ενδεχόμενα, να επεξεργασθούμε Plan B και Plan C. Η προετοιμασία δεν μπορεί να είναι μόνο τεχνική. Χρειάζεται και πολιτική και ψυχολογική προετοιμασία.
Εθνική ενότητα με σεβασμό της λαϊκής ετυμηγορίας 
Είναι νομίζω προφανές πως η αντιμετώπιση της κρίσης που δημιουργείται στη χώρα μας από τη στάση ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών και την απραξία της Ευρώπης στο προσφυγικό απαιτεί τη μεγαλύτερη δυνατή ενότητα για την υπεράσπιση του εθνικού συμφέροντος με παράλληλη εμμονή στις ανθρωπιστικές αξίες. Φαίνεται πως τελευταία υπάρχει ευτυχώς η συναίσθηση αυτή, αν κρίνει κανείς από πρόσφατες κινήσεις και της αξιωματικής αντιπολίτευσης και την προγραμματιζόμενη συνάντηση των πολιτικών αρχηγών.
Όμως η εθνική ενότητα υπονομεύεται από τη συνεχιζόμενη γενικότερη στάση της αντιπολίτευσης, μείζονος και ελάσσονος. Η αντιπολίτευση θα πρέπει να συμβιβαστεί με το γεγονός πως είναι αντιπολίτευση και πως σε τρεις πρόσφατες διαδοχικές λαϊκές ετυμηγορίες οι Έλληνες πολίτες την τοποθέτησαν εκεί. Με άλλα λόγια θα πρέπει να επιστρέψει σε μια αντιπολιτευτική κανονικότητα. Ενόσω συνεχίζει να συμπεριφέρεται σαν πεισματάρικο παιδί που του πήραν το παιχνίδι, ενόσω συνεχίζει να «ποντάρει» στην αποσταθεροποίηση και γρήγορη πτώση της κυβέρνησης, ενόσω συνεχίζει να θέτει ως προαπαιτούμενο κάθε συνεννόησης την αυτοαναίρεση της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης, με οικουμενικές κυβερνήσεις ή ακύρωση της πολιτικής της (απόσυρση ασφαλιστικού, ΜΜΕ, κλπ.), όχι μόνο υπονομεύει την απαραίτητη εθνική συνοχή και συνεννόηση, αλλά καθίσταται και παράγοντας ανωμαλίας.
Από τη Δεξιά και από όσους έγιναν Δεξιά στη διάρκεια της κρίσης δεν περιμένει βέβαια κανείς ούτε να συμφωνήσουν με τον ΣΥΡΙΖΑ ούτε να τον αγαπήσουν. Περιμένει κανείς όμως να σεβαστούν τη δημοκρατική βούληση του λαού, όπως εκφράστηκε στις εκλογές και να καταλάβουν πως στις ετυμηγορίες αυτές οι πολίτες απέρριψαν την πολιτική τους, καθώς και τη φθορά και διαφθορά του παλιού πολιτικού συστήματος. Θα πρέπει να αναγνώσουν ορθά το μήνυμα των εκλογών του περασμένου Σεπτεμβρίου, ότι δηλαδή η πλειοψηφία των πολιτών δεν βλέπει τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις του Τσίπρα ως κόλπα ενός ψεύτη, αλλά πρώτιστα ως αναγκαστική επιλογή που του επιβλήθηκε κάτω από πραξικοπηματικού τύπου εκβιασμούς και ύστερα από έναν γενναίο αγώνα στον οποίο αυτοί, η αντιπολίτευση, αγωνίστηκαν με την άλλη πλευρά. Γι’ αυτό ακριβώς η προσδοκία της αντιπολίτευσης να «πετύχει», μιμούμενη τον «λαϊκισμό του Τσίπρα», μόνο καγχασμό (και οργή) προκαλεί. Οι όποιες υπερβολές και στραβοτιμονιές του Τσίπρα ήταν στο πλαίσιο μιας γενικής κατεύθυνσης που εγκρίναμε και πάλι τον Σεπτέμβρη. Οι σημερινές μαξιμαλιστικές κραυγές του κ. Μητσοτάκη και των συμμάχων του καθώς και των ιδιωτικών καναλιών που φίλα πρόσκεινται προς αυτούς αποτελούν το άκρον άωτον της υποκρισίας και, φυσικά, της ανευθυνότητας. Όταν ακούμε τη ΝΔ ή τον κ. Πρετεντέρη να υποστηρίζουν τα αιτήματα των αγροτών ή να καταγγέλλουν πως ο ΣΥΡΙΖΑ «έφερε το ΝΑΤΟ στο Αιγαίο», θαυμάζει κανείς πόσο υποτιμούν τη νοημοσύνη μας.
Ιδιαίτερα εξωφρενικά ηχούν οι κατηγορίες για νεποτισμό και ρουσφετολογία του ΣΥΡΙΖΑ, καθώς και ο υπέρ πάντων αγών τους να περισώσουν τα κανάλια της διαπλοκής. Είναι δυνατόν να μιλούν για νεποτισμό τα κόμματα του Μητσοτάκη, του Καραμανλή, της Γεννηματά και των Παπανδρέου; Έλεος! Είναι δυνατόν αυτοί που έφεραν το μαύρο στην ΕΡΤ, αυτοί που ωφελήθηκαν και εξακολουθούν να ωφελούνται σκανδαλωδώς και έξω από κάθε δεοντολογία και νομιμότητα από τα ιδιωτικά κανάλια να το παίζουν υπερασπιστές της δημοκρατίας στα ΜΜΕ; Και μάλιστα μπλοκάροντας τη λειτουργία των συναινετικών θεσμών; Το πρόβλημα με την κυβέρνηση δεν είναι πως προχωράει, αλλά πως καθυστερεί να προχωρήσει στην κάθαρση αυτής της απαράδεκτης κατάστασης.
Όσον αφορά το τμήμα εκείνο της δημοκρατικής αντιπολίτευσης που συνεχίζει να έχει αναφορά στην αριστερά και την κεντροαριστερά (και εννοώ κυρίως το ΠΑΣΟΚ), είναι νομίζω καιρός να ξεπεράσει τις πικρίες και τα πείσματα και να εγκαταλείψει τις φρούδες ελπίδες πως θα ανακτήσει την παλιά ηγεμονική της θέση στη χώρα. Είναι καιρός να δει ότι ως σοσιαλιστικό/σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, και κοιτάζοντας προς τα μπρος, λίγα το χωρίζουν πια από τον ΣΥΡΙΖΑ και ασφαλώς πολύ λιγότερα απ’ ότι από τη ΝΔ, εφόσον δεν επιθυμεί να επιβεβαιωθεί ως κόμμα της δεξιάς με κεντρώα ταμπέλα. Ας ακούσει επ’ αυτού τους Ευρωπαίους συντρόφους του, όπως τον Ρέντζι, τον Νταλέμα και τον Πιτέλα (και πολλούς άλλους που τα λένε κατ’ ιδίαν). Μια πορεία συνεργασίας και σύγκλισης προς τον ΣΥΡΙΖΑ και κριτικής υποστήριξης της κυβέρνησης θα ωφελήσει και τους δύο, αλλά και την Αριστερά και τη χώρα. Ειδικότερα, η κυβερνητική πείρα του ΠΑΣΟΚ, απαλλαγμένη από τον καθεστωτισμό του, θα αποτελούσε χρήσιμη συμβολή σε μια κυβέρνηση που είναι εμφανώς (αλλά και αναπόφευκτα) άπειρη. Είναι φανερό πως ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε και κάνει ανοίγματα προς αυτή την κατεύθυνση. Καλά θα κάνει να τα συνεχίσει. Είναι όμως επείγον και η όποια κεντροαριστερά να ανταποκριθεί.

* (Πρώην στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής)

Πηγή : http://chronosmag.eu